16.3.1 Doorwerking van de omkering via de grondslagkoppeling

De omvang van de fiscale bestuurlijke boete is doorgaans het product van enerzijds de boetegrondslag en anderzijds een percentage dat is afgestemd op de ernst van de verweten gedraging. Die boetegrondslag is gelijk aan het bedrag van de heffing (de alsnog verschuldigde belasting),1 voor zover de belastingplichtige met betrekking tot dat bedrag opzettelijk of grofschuldig heeft gehandeld.2 Door deze grondslagkoppeling zou, in gevallen waarin de omvang van de heffing is vastgesteld onder toepassing van de omkering, ook de boete – voor wat betreft de grondslag – worden opgelegd naar een omgekeerde bewijslast.3 Deze doorwerking kan botsen met de waarborgen die op grond van art. 6 EVRM in de sfeer van de beboeting gelden. Het systeem van een omgekeerde bewijslast (het belasten van de belastingplichtige met het bewijs van het tegendeel) staat immers haaks op de onschuldpresumptie en het voordeel van de twijfel dat in boetezaken aan de boeteling toekomt. In het navolgende onderzoek ik daarom de spanningen die ontstaan op dit snijvlak van heffing en beboeting.4