3.3.4 De hoeveelheid in te vullen gegevens

Voor de vraag of er een verschil is tussen aanslag- en aangiftebelastingen met betrekking tot de hoeveelheid gegevens die belastingplichtigen moeten invullen in hun aangiften, ben ik nagegaan uit hoeveel rubrieken een aangifte bestaat.1^, 2 Ik doe dat voor de aangiften van vier ‘grote’ belastingen (inkomsten-, vennootschaps-, omzet-, en loonbelastingen) en voor ‘kleinere’ middelen (bankenbelasting en verhuurderheffing). Dit betreft twee aanslagbelastingen en vier aangiftebelastingen. Daarbij merk ik op voorhand op dat van papieren aangiftebiljetten en toelichtingen tegenwoordig nauwelijks meer sprake is (zie hiervoor). In de elektronische aangiften bepalen de antwoorden op sommige vragen of belastingplichtigen ook een of meerdere vervolgvragen moeten beantwoorden. Daardoor is nauwelijks te bepalen wat de maximale omvang is van de door belastingplichtigen in te vullen aangifte. Voor het doel van dit deelonderzoek (een onderlinge vergelijking van de twee heffingsmethoden) acht ik het echter aanvaardbaar om die omvang van die aangiften niet precies te kennen, maar genoegen te nemen met een grove indicatie daarvan. Uit gegevens van de Belastingdienst en eigen onderzoek leid ik het volgende af:

Tabel 1 Aantal aangifterubrieken per belasting

Uit het bovenstaande komt een duidelijk verschil in omvang tussen de verschillende aangiften naar voren. De aangiften van de aanslagbelastingen (inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting) bevatten aanzienlijk meer in te vullen rubrieken dan de aangiftebelastingen (omzetbelasting, loonheffingen7, bankenbelasting en verhuurderheffing). Dit strookt met hetgeen ik hiervoor in paragraaf 3.3.2 schreef, namelijk dat de aangifte bij aangiftebelastingen vooral een toelichting is op de betaling (een soort geleideformulier). Verder wijs ik in dit verband op de hoeveelheid gegevens die de Belastingdienst vooraf invult in aangiften inkomstenbelasting van particulieren. Dat aantal wordt steeds groter, omdat de Belastingdienst over steeds meer gegevens beschikt.8 Het vooraf invullen van gegevens, in combinatie met het elektronisch doen van aangifte, zal voor een groot deel van de belastingplichtigen ontlastend werken.9 Waar zij dat in het verleden eerst zelf moesten doen, verzamelt en vult de Belastingdienst deze gegevens nu voor een belangrijk deel in.10 Dat neemt niet weg dat belastingplichtigen deze gegevens nog steeds moeten beoordelen op juistheid en volledigheid. Dat brengt met zich mee dat ze zelf nog steeds bepaalde gegevens moeten bewaren en opzoeken. In paragraaf 4.4 kom ik uitgebreider terug op de vooraf ingevulde aangifte.