7.4.3.1 Uniebegrip

In de arresten Commissie/Ierland1 en Commissie/Verenigd Koninkrijk2 heeft het Hof van Justitie geoordeeld dat de bewoordingen van (thans) art. 135 lid 1, onderdeel l Btw-richtlijn geen licht werpen op de reikwijdte van het begrippen ‘leasing’ of ‘letting’. Dat is gelet op hetgeen in paragraaf 7.4.2 is opgemerkt, geen opzienbarend oordeel. Uit de bewoordingen van deze richtlijnbepaling blijkt naar het oordeel van het Hof niettemin dat het begrip ‘verhuur’ – en met name de uitzondering van de verhuur van accommodatie in het hotelbedrijf op de vrijstelling – in deze bepaling ruimer is dan het civielrechtelijke begrip ‘verhuur’ (in de procestaal: letting) in verschillende lidstaten.3 Het Hof van Justitie heeft in deze arresten duidelijk gemaakt dat het begrip ‘verhuur’ een uniebegrip is dat een unierechtelijke definitie dient te krijgen, maar heeft in deze arresten nagelaten om die definitie te geven.4

Pas in het Stichting Goed Wonen I-arrest heeft het Hof voorzien in een definitie van het uniebegrip verhuur: het (door de eigenaar) aan de houder voor een overeengekomen tijdsduur tegen vergoeding het recht verlenen een onroerend goed te gebruiken als ware hij de eigenaar ervan en ieder van het genot van dat recht uit te sluiten.5 Omdat het Hof in de procestaal, het Nederlands, uitsluitend het begrip ‘verhuur’ gebruikt, is hieruit af te leiden dat het uniebegrip ‘verhuur’ zo moet worden uitgelegd dat het ook de verpachting en de leasing van onroerend goed omvat respectievelijk kan omvatten.6 Die uitleg ligt naar mijn mening ook het meest voor de hand, omdat acht taalversies van art. 135 lid 1, onderdeel l Btw-richtlijn uitsluitend het equivalent van het begrip ‘verhuur’ hanteren (zie paragraaf 7.4.2). Bij de beoordeling of sprake is van verhuur van onroerend goed moet rekening worden gehouden met alle eigenschappen van de handeling en met de omstandigheden ervan. Niet de voorstelling door partijen, maar de objectieve aard van de betrokken handeling is doorslaggevend.7

Het Hof van Justitie heeft sinds het Stichting Goed Wonen I-arrest vastgehouden aan voormelde definitie van het begrip ‘verhuur’.8 In deze definitie zijn drie elementen te onderscheiden:

Van verhuur van onroerend goed kan pas sprake zijn indien aan al deze elementen is voldaan.10 In de paragrafen 7.4.3.2 tot en met 7.4.3.4 wordt achtereenvolgens ingegaan op de invulling van deze drie elementen in de jurisprudentie van het Hof van Justitie. Omdat sprake is van een uniebegrip is het lidstaten niet toegestaan om een eigen invulling aan het begrip ‘verhuur’ te geven. De Hoge Raad heeft dan ook terecht geoordeeld dat het begrip ‘verhuur’ in art. 11 lid 1, onderdeel b Wet OB richtlijnconform moet worden uitgelegd.11 Aan de Nederlandse jurisprudentie wordt in deze paragrafen daarom slechts aandacht besteed indien dit nader licht kan werpen op de unierechtelijke invulling van de elementen van het begrip ‘verhuur’ of indien de Nederlandse invulling afwijkt van de unierechtelijke.