4.5.7 Wettelijke rente

Als een 403-maatschappij een rechtshandeling heeft verricht op grond waarvan zij een geldsom moet betalen aan een crediteur en zij betaalt dit bedrag niet op tijd, dan kan zij op grond van art. 6:119 BW verplicht zijn tot het betalen van wettelijke rente over deze geldsom. Nass is van mening dat de verplichting tot het betalen van wettelijke rente niet onder de reikwijdte van de 403-aansprakelijkheid valt omdat dit een wettelijke verplichting is die is verbonden aan het niet tijdig voldoen van een geldsom.1 Nass zoekt op dit punt aansluiting bij Spierings die in 2012 betoogde dat de wettelijke rente niet voortvloeit uit de rechtshandeling op grond waarvan de 403-maatschappij de geldsom moet betalen, maar dat het een verplichting is die de wet verbindt aan het niet (tijdig) nakomen van deze geldsom.2 Ook de Rechtbank Roermond heeft in 2008 in de Inalfa-procedure geoordeeld dat wettelijke rente niet onder de reikwijdte van de 403-aansprakelijkheid valt.3

Ik kan mij niet vinden in bovenstaand standpunt. Ik meen met Spierings – die in 2016 op haar eerdere standpunt is teruggekomen4 – en het Hof Den Bosch5 – in het hoger beroep in de Inalfa-procedure – dat een schuld ex art. 6:119 BW voortvloeit uit de eerdere rechtshandeling op grond waarvan de 403-maatschappij verplicht is tot het betalen van de desbetreffende geldsom. Uit art. 6:119 BW volgt dat de wettelijke rente een schadevergoeding is die de schuldenaar moet betalen wegens de vertraging in de voldoening van de geldsom. Ik heb er eerder op gewezen dat als de 403-maatschappij een schadevergoeding moet betalen omdat zij een verplichting uit een rechtshandeling niet (correct) is nagekomen, deze schadevergoeding onder de reikwijdte van de 403-aansprakelijkheid valt.6 Hetzelfde geldt mijns inziens als de 403-maatschappij een verplichting niet op tijd nakomt. De wettelijke rente is een secundaire schuld die weliswaar zijn directe ontstaansgrond heeft in de wet, maar dat neemt niet weg dat deze schuld nog steeds uit een rechtshandeling voortvloeit.7

Tot slot merk ik op dat een verplichting tot het betalen van wettelijke rente alleen onder de reikwijdte van de 403-aansprakelijkheid valt, als de verplichting voor de 403-maatschappij tot het betalen van de geldsom voortvloeit uit een rechtshandeling. Indien een 403-maatschappij wettelijke rente moet betalen wegens het niet tijdig betalen van een geldsom die voortvloeit uit de wet – bijvoorbeeld een schadevergoeding wegens een onrechtmatige daad – dan valt deze verplichting niet onder de 403-aansprakelijkheid omdat er dan geen onderliggende rechtshandeling is waaruit de wettelijke rente voortvloeit.