Publicatieverplichtingen voor beursvennootschappen (IVOR nr. 74) 2010/9.3.6.2:9.3.6.2 Verdergaande implicaties voor "regulatory competition" om re-incorporaties

Publicatieverplichtingen voor beursvennootschappen (IVOR nr. 74) 2010/9.3.6.2

9.3.6.2 Verdergaande implicaties voor "regulatory competition" om re-incorporaties

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Dat het vennootschapsrecht voor beursvennootschappen in de Europese Unie als gevolg van de Europese richtlijnen in belangrijke mate geharmoniseerd is, zal deze ontwikkeling bovendien niet tegenhouden.1 Ik zie daarvoor twee redenen.

De eerste reden is dat juist de nog bestaande verschillen binnen de vennootschapsrechtelijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke lidstaten een belangrijke reden kan vormen om de statutaire zetel van een vennootschap te verplaatsen. Een voorbeeld daarvan is de — door sommigen als "vrees" aangeduide — mogelijkheid dat vennootschappen, bijvoorbeeld door middel van een grensoverschrijdende fusie, verdwijnen uit lidstaten waarin de medezeggenschap van werknemers (mede) vennootschapsrechtelijk is vormgegeven.2 Dit is relevant voor de vormgeving van de medezeggenschap van werknemers in het Nederlandse vennootschapsrecht. Een fundamentele herbezinning op de (on)wenselijkheid en (on)mogelijkheid van medezeggenschap die aankoopt bij de vennootschap lijkt mij om die reden noodzakelijk.3 Gezien de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie over de vestigingsvrijheid van vennootschappen, en uitoefening daarvan door vennootschappen, meen ik dat dat concept achterhaald is. Handhaving van de huidige vennootschapsrechtelijke medezeggenschap in het Nederlandse vennootschapsrecht4 is daarnaast schadelijk voor de concurrentiepositie van het Nederlandse vennootschapsrecht en de Nederlandse rechtsvormen NV en BV.5 Het versluiert bovendien dat wanneer men van medezeggenschap werkelijk werk wil maken, de territoriale werkingskracht — en daarmee rechtsvormonafhankelijke vormgeving — van medezeggenschapsrechtelijke voorschiften een voorwaarde dient te zijn.6 De wijze waarop het unificatieproces van de Koninklijke Olie/Shell-groep heeft plaatsgevonden vormt in dit verband een illustratie van de relatieve eenvoud waarmee de structuurregeling desgewenst kan worden ontweken.7

Een tweede reden waarom de (gedeeltelijke) harmonisering van het vennootschapsrecht voor beursvennootschappen in de Europese Unie competitie niet zal tegenhouden, is dat ook buiten het vennootschapsrecht gelegen overwegingen of voorschriften die vastknopen aan de statutaire zetel een doorslaggevende reden voor zetelverplaatsing kunnen vormen. In feite vormt het unificatieproces van de Koninklijke Olie/Shell-groep daarvan een voorbeeld. De wens om (volledig) in de FTSE 100 index opgenomen te kunnen worden, is immers geen overweging die direct de vennootschapsrechtelijke voorschriften betreft, maar is wel onlosmakelijk verbonden met de statutaire zetel van de vennootschap. Ook dergelijke, buiten het "eigenlijke" vennootschapsrecht gelegen, argumenten kunnen derhalve een prikkel vormen voor re-incorporatie. Er vindt als het ware een afweging plaats van voor- en nadelen van het toepasselijke vennootschapsrecht ten opzichte van andere consequenties die vastknopen aan de statutaire zetel van de vennootschap. Dit heeft tot gevolg dat niet alleen dat de relevantie van de inhoud van het toepasselijke vennootschapsrecht toeneemt. Ook het belang van andere — buiten het "eigenlijke" vennootschapsrecht gelegen — voorschriften die aanknopen bij de statutaire zetel van een vennootschap neemt toe. Bij, als gevolg van harmonisatie, gelijkluidende bepalingen van vennootschapsrecht in de lidstaten, worden vormgeving van en toezicht op andere voorschriften die aanknopen bij de statutaire zetel van de beursvennootschap relevante factoren voor (re-)incorporatie beslissingen.8

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.