7.2.1 Giften aan instellingen

De Wet IB 2001 kent een giftenaftrek (art. 6.32 e.v. Wet IB 2001). De giftenaftrek biedt donateurs de mogelijkheid om hun gift aan een anbi onder voorwaarden in aftrek te brengen op hun inkomen in respectievelijk box 1, box 3 en box 2 van het betreffende kalenderjaar (art. 6.32 e.v. juncto artikel 6.2 Wet IB 2001). De giftenaftrek is niet alleen aantrekkelijk voor de donateur, maar ook voor de verkrijgende instelling, omdat de fiscale aftrekbaarheid van de gift kan leiden tot meer en hogere giften.1

Uit onderzoek naar het geefgedrag in Nederland blijkt dat van het in 2018 in totaal ruim 5,7 miljard euro geschonken bedrag aan goede doelen (wat neerkomt op 0,8 procent van het bruto binnenlands product) 841 miljoen euro werd gegeven aan kerk en levensbeschouwing, ongeveer 15 procent.2 Daarmee komt de rubriek kerk en levensbeschouwing na gezondheid en internationale hulp op de derde plaats van begunstigde doelen. Huishoudens geven het meest aan kerk en levensbeschouwing: 755 miljoen (bijna 90%) van de 841 miljoen euro aan kerk en levensbeschouwing is van huishoudens afkomstig. Doordat zoals uit hoofdstuk 3 Nederlands historisch en maatschappelijk perspectief bleek, het aantal kerkgangers – bij met name de traditionele kerken – nog steeds afneemt, wordt het voor religieuze anbi’s financieel steeds moeilijker om geloofsgemeenschappen en religieuze gebouwen in stand te houden. Giften van aanhangers en sympathisanten spelen meer dan ooit een belangrijke rol. Lamens, een fervente voorstander van de afschaffing van de fiscale giftenaftrek, erkent dat ‘deze regeling voor kerken van levensbelang is’ en dat de ‘afschaffing ervan vooral voor de kerken beduidende gevolgen zal hebben’.3