Einde inhoudsopgave
Aanvullen van subjectieve rechten (O&R nr. 109) 2019/15.1.6
15.1.6 Soorten kwalitatieve rechten
mr. drs. T.E. Booms, datum 01-01-2019
- Datum
01-01-2019
- Auteur
mr. drs. T.E. Booms
- JCDI
JCDI:ADS305257:1
- Vakgebied(en)
Vermogensrecht / Algemeen
Voetnoten
Voetnoten
Zie de opmerking van de vaste Kamercommissie voor justitie in Parlementaire Geschiedenis Boek 6, p. 931.
Parlementaire Geschiedenis Boek 6, p. 933.
Parlementaire Geschiedenis Boek 6, p. 932.
Parlementaire Geschiedenis Boek 6, p. 933.
Slechts Snijders 1999, p. 583 bespreekt expliciet de mogelijkheid dat wilsrechten kwalitatief zijn in de zin van art. 6:251 BW. De automatische overgang van wilsrechten lijkt niet bezwaarlijk; zie Parlementaire Geschiedenis Boek 4, p. 1637, waar het voorbeeld wordt gegeven van een wilsrecht dat als ‘nevenrecht’ met een vordering mee overgaat. In de wetsgeschiedenis en literatuur worden dan ook – zij het niet met zoveel woorden – veel voorbeelden genoemd van kwalitatieve rechten die tevens wilsrechten zijn. Zie bijvoorbeeld Parlementaire Geschiedenis Boek 6, p. 933, waar als mogelijk kwalitatief recht wordt genoemd het wilsrecht om herstel van een gebrekkige zaak te vorderen (art. 7:21 lid 2 sub b BW). In de literatuur vaak voorkomende voorbeelden van kwalitatieve rechten die tevens wilsrechten zijn, zijn het kunnen inroepen van een garantie die ziet op het juist functioneren van een zaak of de aanwezigheid van bepaalde eigenschappen; zie bijvoorbeeld Cahen 2004, p. 26; Beversluis 2009, p. 92 e. v.; Pitlo/Reehuis & Heisterkamp 2012, para. 273; Asser/Sieburgh 2018, para. 543.
684. De wet maakt geen onderscheid naar verschillende soorten kwalitatieve rechten.1 Duidelijk is dat het steeds moet gaan om rechten die voort vloeien uit overeenkomst (zie meer uitgebreid randnummer 691). Deze rechten kunnen van verschillende aard zijn, al naar gelang zij zien op gedrag van de verschaffer van het kwalitatieve recht of de kwalitatief gerechtigde en of zij zien op een actief handelen of een dulden of nalaten. Zo is het mogelijk om te bedingen dat de verschaffer van het kwalitatieve recht een actieve prestatie levert, zoals het repareren van gebreken aan een zaak.2 Ook is het mogelijk dat de verschaffer van het kwalitatieve recht zich ont houdt van het vertonen van bepaald gedrag, zoals het geval is bij een non-concurrentiebeding.3 Een voorbeeld van het moeten dulden van gedrag van de kwalitatief gerechtigde vormt het bedongen recht om over andermans grond te lopen.4
685. Een punt dat in de literatuur weinig aandacht heeft gekregen is of de term ‘rechten’ alleen ziet op (bestaande en toekomstige) (vorderings)rechten, of ook op wilsrechten die door de rechthebbende van het goed zou den kunnen worden uitgeoefend. Op basis van de voorbeelden die in de Parlementaire Geschiedenis en de literatuur worden genoemd, lijkt dat tweede evenzeer mogelijk.5