26.6.2.2 Sloop/tenietgaan van een werk of gebouw

Wat is de situatie ingeval een van de gebouwen of werken teniet gaat? De muur wordt dan privé-eigendom van degene van wiens gebouw of werk de muur deel uit blijft maken.1 Naar mijn oordeel moet de eigenaar wiens gebouw of werk is tenietgegaan de mogelijkheid hebben om wederom aan te bouwen. De eigendomssituatie dient evenwel, anders dan in het Duitse recht, niet van de intentie tot herbouw af te hangen.

Wenst hij niet weer aan te bouwen dan dient hij er – opzijn kosten – zorg voor te dragen dat de functie van de oorspronkelijke muur voor zijn buurman in stand blijft, aldus mevrouw Salomons.2

De Regeringscommissaris denkt daar anders over.

Hij is van mening dat het risico van afbraak en tenietgaan behoort bij de eigenaar van het werk of gebouw dat blijft staan. Wel zou de desbetreffende eigenaar tijdelijke maatregelen ter voorkoming van hinder en schade kunnen eisen ‘alles binnen de grenzen van het redelijke’. Het ontnemen van steun aan een huis kan overigens onrechtmatig zijn (art. 5:37).Ten slotte dienen deelgenoten in een gemeenschapzich ten opzichte van elkaar redelijk en billijk te gedragen.3

Zo nodig dient een opstalrecht of een erfdienstbaarheid gevestigd te worden.

Zelf zou ik een onderscheid willen maken tussen afbraak en tenietgaan als gevolg van omstandigheden die samenhangen met calamiteiten als brand en storm.4

Indien een eigenaar zijn werk of gebouw afbreekt heeft hij de verplichting om er zorg voor te dragen dat de nabuur daarvan geen enkele schade zal lijden. Ingeval een gebouw of werk door brand geheel of gedeeltelijk teniet gaat zodanig dat niet meer van een gemeenschappelijke muur kan worden gesproken, zulks te beoordelen aan de hand van de verkeersopvatting (VOG), zou ik de redenering van de Regeringscommissaris willen volgen.