2.4 Bezwaren tegen open normen

Vanuit de invalshoek dat er altijd een andere kant van de medaille is, zouden tegenover de genoemde belangen van open normen in de vorige paragraaf nu de bezwaren ertegen kunnen worden geformuleerd. Na te hebben geconstateerd dat open normen kunnen bijdragen aan deregulering zou op dit punt van het relaas erop gewezen kunnen worden dat daarmee aan de positieve functies van wetgeving tekort wordt gedaan. Ook kunnen de geschetste voordelen van het inschakelen van deskundigen en rechters bij de normering hier worden gecontrasteerd met de nadelen van het overlaten van regelgeving aan niet gekozen actoren. Dat open normen communicatieve wetgeving bevorderen kan staan tegenover het nadeel van een manipulatieve overheid, zoals de door open normen bevorderde flexibiliteit kan worden gezet tegenover het bezwaar van onvoldoende gerichtheid op principes en koersvastheid. Ten slotte zou bij de ruimte voor rechtvaardigheid die open normen zouden bieden, het nadeel van morele subjectiviteit, althans de kans daarop, van de rechter kunnen worden genoemd.

Voor zover dat in die context van belang wordt geacht, is die andere kant van de medaille echter al vermeld bij de bespreking van de belangen die aan open normen verbonden kunnen worden. Deze paragraaf, die gaat over de nadelen die aan open normen verbonden kunnen zijn, beperkt zich tot twee bezwaren die (terecht) veel aandacht hebben gekregen en die mede daarom substantieel worden geacht. De eerste betreft het bezwaar tegen open normen op het institutionele vlak. Het betreft hier de klassieke verdeling van onze staatsfuncties – in wetgeving, bestuur en rechtspraak – die door het opnemen van open normen in onze wetgeving lijkt te worden verstoord. Naast dit triasbezwaar tegen open normen, wordt het bezwaar van rechtsonzekerheid aan de orde gesteld. Naast bezwaren van rechtstheoretische aard, raken deze bezwaren in hoge mate aan de rechtspraktijk. Dat is de reden om aan dit laatste bezwaar de meeste aandacht te besteden.