3.3.8.4 Bekwaamheids- en zedelijkheidseisen en de autonomie van de leraar

De bekwaamheids- en zedelijkheidseisen kunnen gezien worden als zowel een beperking als versterking van de autonomie van de leraar. Deze eisen vormen een beperking omdat de leraar bijvoorbeeld moet beschikken over een bepaald diploma en een verklaring omtrent gedrag alvorens hij onderwijs mag geven. Ook moet hij zijn bekwaamheid blijven onderhouden. De leraar kan dan ook niet vrijelijk bepalen of hij geschikt is om onderwijs te geven. Deze beperking is overigens te rechtvaardigen. De leraar heeft een sleutelpositie in het onderwijs; zijn kennis, inzicht en vaardigheden zijn immers in belangrijke mate bepalend voor de kwaliteit van het onderwijs. Om de kwaliteit van het onderwijs te borgen moeten dan ook bekwaamheidseisen gesteld worden. Zedelijkheidseisen zijn daarnaast noodzakelijk om de veiligheid van leerlingen te borgen.

De wetgever heeft gepoogd de bekwaamheidseisen te legitimeren door de beroepsorganisatie in de gelegenheid te stellen om een voorstel te doen voor deze eisen. De beroepsorganisatie die de leraren vertegenwoordigt, kan dan ook invloed uitoefenen op de wijze waarop het beroep wordt gereguleerd. Zoals toegelicht in § 2.3.2 is dit een uitvloeisel van de professionele autonomie van de leraar. Evenwel ontbreekt momenteel een beroepsorganisatie die leraren vertegenwoordigt. Het is daarom de vraag of vanuit de leraren nog een voorstel voor de bekwaamheidseisen gedaan zal worden. Ook zonder de beroepsorganisatie kunnen de bekwaamheidseisen de positie van de leraar versterken. Met deze eisen is de beroepsuitoefening van de leraar exclusief toegankelijk voor diegenen die over bijvoorbeeld het juiste diploma beschikken. Dit betekent dat enkel de leraar die aan de juiste eisen voldoet onderwijs mag geven. Hij kan dan ook niet eenvoudig vervangen worden door een ander die niet aan deze eisen voldoet. Dit zou immers ten koste gaan van de kwaliteit van het onderwijs en de veiligheid van de leerlingen.