3.3.1 Kwalificaties van art. 2:11 BW in literatuur en rechtspraak

In de literatuur en rechtspraak zijn verschillende kwalificaties te vinden van art. 2:11 BW, zoals onder meer “doorbraakregel”1, “doorbraakregeling”2, “doorschuifregel”, “fictie”, “doorschakelbepaling”3, “doorschakelartikel”4, “doorschakelregeling”5, “doorgezette aansprakelijkheid”6, “de enige boek 2 BW-bepaling die specifiek betrekking heeft op aansprakelijkheid in concernverhoudingen”7, “verlenging van aansprakelijkheid”8, “wettelijk geregelde vorm van doorbraak van aansprakelijkheid”9, “een vorm van wettelijke doorbraak van aansprakelijkheid”10, een “wettelijke vorm van doorbraak”11, “een wettelijke vorm van doorbraak van aansprakelijkheid”12, “een door de wet zelf bewerkstelligde rechtstreekse doorbraak van aansprakelijkheid”13, een “uitbreidingsregel”14, een “doorbraak-zonder-meer”15, een “definitie- of doorschakelbepaling”16, “het centrale artikel voor doorbraak van bestuurdersaansprakelijkheid”17, “een zuivere toepassing van de ‘piercing’ of ‘lifting’-doctrine”18, “een voorbeeld van wettelijke relativering”19, “een nieuwe variant van ketenaansprakelijkheid”20, “een juridische kostbaarheid”21, “een ‘absolute’ doorbraakregeling”22, “een zuiver voorbeeld van ‘doorbraak’”23, “een bijzondere aansprakelijkheidsregel”24, “een zelfstandig geval van ‘doorbraak van aansprakelijkheid’”25, een “bijzondere aansprakelijkheidsgrondslag”26, een “lastige doorbraakbepaling”27, “doorgeefregeling”28 en “doorgeefluik voor bestuurdersaansprakelijkheid”29. Volgens Mellenberg is in art. 2:11 BW een vorm van vereenzelviging wettelijk vastgelegd.30 Aan voormelde reeks zou ik nog de term “doorgrijpmogelijkheid” willen toevoegen.

Art. 2:11 BW is vaak van toepassing in groeps- en concernverhoudingen.31 Van Schilfgaarde merkt in dit kader op dat art. 2:11 BW speciaal is toegesneden op de aansprakelijkheid in concernverhoudingen.32

De aansprakelijkheid via art. 2:11 BW kwalificeer ik als een vorm van “indirecte bestuurdersaansprakelijkheid”. De eerstegraads bestuurder is direct bestuurdersaansprakelijk. De tweedegraads bestuurder is indirect bestuurdersaansprakelijk. Daarbij geef ik een andere inhoud aan dat begrip dan Schild. Hij verstaat namelijk onder indirecte bestuurdersaansprakelijkheid: de actie uit onrechtmatige daad jegens een (holding)vennootschap die gebrek aan het nemen van verantwoordelijkheid voor het gevoerde beleid bij een dochtervennootschap wordt verweten.33 Voor de goede orde: een dergelijke (holding)vennootschap hoeft niet een bestuurder te zijn van de betreffende dochtervennootschap. Schild beschouwt indirecte bestuurdersaansprakelijkheid derhalve niet als een zuivere bestuurdersaansprakelijkheid.