4.11.4 De feitelijke schaduwbestuurder

De feitelijke schaduwbestuurder is iemand die het formele bestuur gebruikt (eventueel misbruikt) om zijn wil door te drukken, terwijl het bestuur zich daartegen niet kan of durft te verzetten (vanwege de druk die wordt uitgeoefend). Deze quasi-bestuurder oefent feitelijk geen bestuurstaken uit. Het ligt dan ook niet voor de hand aan te nemen dat op hem bestuursverplichtingen rusten, dit nog los van het feit dat een dergelijke persoon (bijvoorbeeld een aandeelhouder), dit mogelijk slechts incidenteel doet en ten aanzien van een of enkele specifieke aangelegenheden.

Desondanks zou ik niet helemaal willen uitsluiten dat bestuursverplichtingen kunnen komen te rusten op een feitelijke schaduwbestuurder die gedurende langere tijd het formele bestuur volledig in zijn macht heeft, als gevolg waarvan het formele bestuur niet naar behoren kan functioneren en daardoor tekortschiet in het (behoorlijk) nakomen van zijn bestuursverplichtingen. Onder deze omstandigheden zou van een quasi-bestuurder kunnen worden verwacht dat hij initiatieven ontplooit zodat aan de bestuursverplichtingen wordt voldaan, bijvoorbeeld door zonodig zelf te (doen) zorgen voor het voeren van een behoorlijke administratie. Het tekortschieten door het formele bestuur zou deze quasi-bestuurder onder omstandigheden dus kunnen worden aangerekend. Niet valt in te zien op grond waarvan hij een aanspraak op een vergoeding zou kunnen maken als hij bijvoorbeeld eigenmachtig de administratie zou gaan voeren. Het hier gegeven voorbeeld heeft wellicht een theoretisch karakter, maar de casuïstische rechtspraak wat betreft bestuurdersaansprakelijkheid laat een veelheid aan ‘aparte’ gevallen zien, zoals bijvoorbeeld de Forexx-zaak.