Onmiddellijke voorzieningen en hun externe werking (IVOR nr. 118) 2020/2.5.2:2.5.2 De verzoeker

Onmiddellijke voorzieningen en hun externe werking (IVOR nr. 118) 2020/2.5.2

2.5.2 De verzoeker

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

[66] De wet bepaalt in artikel 2:346 BW wie bevoegd zijn tot het indienen van een verzoek tot het instellen van een enquête.

Een categorie die relatief weinig gebruik maakt van de bevoegdheid bestaat uit: leden van verenigingen, coöperaties of onderlinge waarborgmaatschappijen.1 De bevoegdheid is gegeven aan ten minste 300 leden, of ten minste één tiende van het aantal leden, of een aantal dat ten minste één tiende van het stemmental vertegenwoordigt, of zoveel minder als de statuten bepalen.

De categorie van de kapitaalverschaffers treedt veelvuldig op als verzoeker. Enquêtes worden in verreweg de meeste gevallen dan ook verzocht bij een naamloze vennootschap of een besloten vennootschap.2 Voor vennootschappen met een geplaatst kapitaal van maximaal € 22,5 miljoen geldt het volgende.3 Aandeelhouders zijn enquêtegerechtigd als ze (gezamenlijk) 10% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen, of als ze (gezamenlijk) rechthebbenden zijn op een bedrag van aandelen of certificaten daarvan tot een nominale waarde van € 225.000. De statuten kunnen een lagere drempel vaststellen. Bij naamloze of besloten vennootschappen met een geplaatst kapitaal van meer dan € 22,5 miljoen gelden andere drempels.4 De aandeelhouders van die vennootschappen zijn enquêtebevoegd als ze (gezamenlijk) 1% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen. Als de aandelen of certificaten beursgenoteerd zijn geldt een drempel van € 20 miljoen (volgens de slotkoers op de laatste handelsdag voor indiening van het verzoek). Ook hier kunnen de statuten een lagere drempel bepalen.5 In de jurisprudentie heeft de kring van de enquêtegerechtigde kapitaalverschaffers in de loop der tijd vorm gekregen.6

De rechtspersoon is zelf ook enquêtebevoegd.7 Niet alleen het bestuur, maar ook de raad van commissarissen kan het verzoek namens de rechtspersoon indienen.8

Verder kan de bevoegdheid om een enquêteverzoek in te dienen bij statuten of bij overeenkomst met de rechtspersoon worden toegekend aan anderen.9 Deze mogelijkheid was in het verleden weinig populair.10 Daar is verandering in gekomen in 2005 met de zaak Stichting Kinderopvang Nederland.11 In een aantal gevallen deed een ondernemingsraad het verzoek op grond van deze bevoegdheid.12 Ook individuele werknemers wordt wel het recht tot het indienen van een enquêteverzoek toegekend. De beschikking in de zaak e-Traction is daar een voorbeeld van.13 De bevoegdheid wordt soms toegekend met het oog op een concreet enquêteverzoek of als onrust bij de rechtspersoon heerst. Het verzoek in de zaak Inter Access Groep werd ingediend door een stichting en leden van de raad van commissarissen die daags voor het verzoek bevoegd waren geworden.14 Het gebruik van deze bevoegdheid heeft geleid tot zaken die veel aandacht hebben getrokken, om redenen die niet met het gebruik van de bevoegdheid samenhangen.15

Sinds 2013 is in geval van faillissement van de rechtspersoon de curator bevoegd.16 In andere bepalingen zijn nog meer enquêtegerechtigden aangewezen. De advocaat-generaal bij het gerechtshof te Amsterdam kan om redenen van openbaar belang een enquête verzoeken op grond van artikel 2:345 lid 2 BW.17 Verzoeken van deze enquêtegerechtigde zijn schaars.18Artikel 2:347 BW geeft de bevoegdheid aan een in die bepaling omschreven vereniging van werknemers.19 In de zaken PCM en Meavita ontleenden verzoeksters de bevoegdheid aan deze bepaling.20

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.