1.4.2 Rechtswaarden en rechtsbeginselen

De fiscale geheimhoudingsverplichting van art. 67 AWR is een rechtsregel die een concrete uitwerking vormt van bovenliggende, abstracte rechtsbeginselen.1 Hierbij wordt het algemeen geaccepteerde rechtsidee, dat het recht bestaat uit het geheel van rechtsregels en rechtsbeginselen, als uitgangspunt genomen.2 Dit is gebaseerd op het werk van onder andere Radbruch, Hart en Dworkin.3 Uit collectief gedeelde, maatschappelijke rechtswaarden (het ‘Sein’) vloeien normen voort (het ‘Sollen’).4 Een dergelijke abstracte rechtswaarde kan verder worden uitgewerkt in de vorm van rechtsbeginselen.5 Zo kan het veelomvattende, abstracte begrip ‘rechtvaardigheid’, dat door Radbruch wat concreter wordt gemaakt door drie bestanddelen te onderscheiden: rechtsgelijkheid, doelgerichtheid en rechtszekerheid,6 worden geconcretiseerd in de vorm van rechtsbeginselen als rechtsgelijkheid, rechtszekerheid en proportionaliteit.7 Rechtsbeginselen vormen de normatieve grondslag voor rechtsregels. ‘Echte’ rechtsbeginselen hebben volgens Gribnau alles te maken met de normen en waarden van een samenleving.8 Inzicht in de beginselen die aan de geheimhouding (en de uitzonderingen daarop) ten grondgrondslag liggen heeft een oplossend vermogen en geeft een denkrichting voor mogelijke aanpassingen van het leerstuk van de geheimhouding.9