II.3.3.1 Inleiding

De toetsingsbevoegdheid van de Amerikaanse federale rechter verschilt wezenlijk van die van het Duitse Bundesverfassungsgericht.

De Amerikaanse rechter toetst (in beginsel) alleen als eiser door het gewraakte voorschrift rechtstreeks in zijn belangen wordt geraakt.1 De toetsingsuitspraak beperkt zich in beginsel ook tot die concrete belangenaantasting: hij toetst bij voorkeur niet de rechtmatigheid van het voorschrift zelf, maar de rechtmatigheid van zijn toepassing.2

Voor het Bundesverfassungsgericht geldt in de procedures die onderwerp zijn van dit onderzoek die beperking niet.3 Hoewel klager in alle procedures, behalve de abstrakte Normenkontrolle,4 pas ontvankelijk is, als het gewraakte voorschrift hem rechtstreeks in zijn belangen schaadt,5 is het Hof in geen van de procedures gehouden zijn toetsingsuitspraak te beperken tot die concrete belangenaantasting. Of die andere ‘vormgeving’ van de toetsingsbevoegdheid van het Bundesverfassungsgericht tot gevolg heeft, dat het Duitse constitutionele Hof ook aan een andere wijze van toetsing de voorkeur geeft dan de Amerikaanse federale rechter – die, zoals gezegd, toetsing van de toepassing van het voorschrift prefereert6 – bespreek ik hierna.