3.5 De strekking van art. 2:11 BW: voorkomen van misbruik van rechtspersoonlijkheid

Tot invoering van art. 2:11 BW was het mogelijk om een rechtspersoon tot bestuurder te benoemen zonder dat in beginsel de “achterliggende” natuurlijk persoon (met kans op succes) aansprakelijk gesteld kon worden voor het doen en laten van die rechtspersoon-bestuurder. Een eventuele aansprakelijkheid werd beperkt tot het vermogen van de rechtspersoon-bestuurder. Nadat men de voor- en nadelen die verbonden zijn aan de figuur van de rechtspersoon- bestuurder aan de orde had gesteld, heeft men gekozen voor handhaving van de betreffende rechtsfiguur.1 In de parlementaire geschiedenis wordt vermeld dat gezocht is naar een minder ver gaande oplossing dan een verbod van de figuur van de rechtspersoon-bestuurder. De betreffende oplossing is gevonden in art. 2:11 BW.Vgl. HR 17 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:275 (Kampschöer/Le Roux), r.o. 3.4.2 waarin de Hoge Raad opmerkt: “Art. 2:11 BW is ingevoerd als minder vergaand alternatief voor een verbod op een rechtspersoon als bestuurder, bij welk alternatief als het ware wordt heengezien door de rechtspersoon-bestuurder en naast deze ook zijn bestuurders aansprakelijk worden in de gevallen waarin de wet aansprakelijkheid van bestuurders regelt. (Vgl. Kamerstukken II 1980-1981, 16 631, nr. 3, p. 1-3)”.

De Derde Misbruikwet is gericht op de bestrijding van misbruik van rechtspersoonlijkheid.2Art. 2:11 BW wordt in de parlementaire geschiedenis behandeld in het kader van deze antimisbruikwetgeving. De strekking van art. 2:11 BW is namelijk het voorkomen van misbruik van rechtspersoonlijkheid.3 Dit betekent overigens niet dat dit artikel alleen in misbruiksituaties toegepast wordt of kan worden. Bestuurders dienen zich door de introductie van art. 2:11 BW minder gemakkelijk achter rechtspersoonlijkheid te kunnen verschuilen in die gevallen waarin benadeling van schuldeisers het gevolg is van slecht of onbehoorlijk bestuur.4/5 Door de introductie van art. 2:11 BW wordt als het ware “heen gezien” door de rechtspersoon-bestuurder en worden naast de rechtspersoon ook zijn bestuurders (natuurlijke personen) aansprakelijk in de gevallen waarin de wet de aansprakelijkheid van bestuurders regelt.6 Daardoor komt de bestuurdersaansprakelijkheid mede te liggen bij één natuurlijke persoon of bij meerdere natuurlijke personen.