1.6 Methode en verantwoording

Deze studie bestaat grotendeels uit deskresearch, waarbij ruimschoots gebruik is gemaakt van (gedigitaliseerde) rapporten, artikelen, databases, maar bovenal de Handelingen met bijlagen van de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal. Een belangrijk voordeel bij de analyse van de Kamerstukken was mijn uitgebreide persoonlijke ervaring rond het Binnenhof. Ruim tien jaar werkte ik bij de Tweede Kamer. Als pas afgestudeerd politicoloog ondersteunde ik de grootste Kamerfractie als beleidsmedewerker en later – na een periode van twaalf jaar in het bedrijfsleven – was ik zeven jaar lang Kamerlid.

Het nadeel bij de bestudering van het ontstaan van de Nederlandse wetgeving is voor veel wetenschappers de grote hoeveelheid ongeschreven regels, die gelden op het Binnenhof. Ik heb ervaren hoe groot het voordeel is, als deze regels onderdeel zijn gaan uitmaken van je persoonlijke DNA. Daarbij komt het voordeel van een groot netwerk in de wereld van het Binnenhof. Nagenoeg alle hoofdrolspelers in het beschreven politieke proces ken ik persoonlijk. Maar voor dit onderzoek waren de informele contacten met de ambtelijke kamermedewerkers nog nuttiger. Een telefoontje naar een ervaren commissiegriffier was vaak voldoende om te toetsen of een procedurele veronderstelling juist was. Dit heeft mijn onderzoek zeker vergemakkelijkt.

Daarnaast werd de praktische toepassing van ambtelijke bijstand en fractieondersteuning in de Nederlandse gemeenten in kaart gebracht door middel van een enquête onder alle Nederlandse gemeenten. Een verantwoording over de opzet, uitvoering en analyse van deze enquête is bij het begin van het desbetreffende hoofdstuk opgenomen.

Bij de beschrijving van de praktische toepassing in Nederlandse gemeenten worden – in kaders – diverse voorbeelden omschreven van praktijksituaties in grote en kleinere gemeenten. Deze praktijkvoorbeelden zijn mij gedurende de looptijd van dit onderzoek aangereikt door collega-gemeentebestuurders en ambtenaren. Alle voorbeelden zijn gecheckt en de plaats van handelen en de namen van de betrokkenen zijn bij mij bekend. Enkele voorbeelden stammen ook uit mijn eigen praktijk als burgemeester van de gemeente Echt-Susteren.

Tenslotte hebben de vele informele gesprekken met raadsleden, bestuurders, griffiers, gemeentesecretarissen, gemeenteambtenaren en andere betrokkenen over het onderwerp van deze studie telkenmale bijgedragen aan een verdere verscherping van de inzichten in de materie en de mogelijke oplossingsrichting.