22.6 De houdbaarheid van het model

Nu — ook — het nalevingspercentage van de Nederlandse corporate governance code door Nederlandse beursvennootschappen door de jaren heen als relatief hoog kan worden beschouwe1, bestaan mijns inziens geen redenen om de wijze waarop in Nederland het AFM-toezicht op de naleving van de Nederlandse corporate governance code is vormgegeven aan te passen.2 Ik meen dat in Nederland als gevolg van de Wtfv, voor wat betreft de betrokkenheid van de publiekrechtelijke toezichthouder bij het toezicht op de naleving van de jaarlijkse financiële verslaggeving — waaronder de toepassing van de corporate governance code — door Nederlandse beursvennootschappen een adequaat model staat.

Een andere vraag is of het model op termijn houdbaar zal blijken te zijn. Verschillende omgevingsfactoren spelen hierbij een rol. Zo zal de houdbaarheidstermijn van het model vrij snel verstreken zijn, indien de AFM — na de teleurstellende uitkomst van de jaarrekeningprocedure inzake Spyker Cars B.V. — het indienen van verzoeken tot herziening van de jaarlijkse financiële verslaggeving achterwege zal laten. Mocht zij daar op goede gronden (weer) toe overgaan, dan zal voor de houdbaarheid van het model medebepalend zijn op welke wijze de OK invulling geeft aan haar "beleidvrijheid" om verzoeken tot herziening van de financiële verslaggeving van beursvennootschappen in te willigen.3

Een andere omgevingsfactor is het Europese "level playing field".4 Weliswaar ontbreekt tot op heden een geharmoniseerd Europees kader voor het kunnen afdwingen van een uniforme uitleg en handhaving van de door de Europese Commissie "goedgekeurde" IFRS ontbreekt. Of de Europese institutionele basis hiervoor op korte termijn zal worden verbreed, welke rol daarbij aan de Europese effectentoezichthouder ESMA zal worden toegekend en in welke richting de Europese regelgeving zich zal ontwikkelen laat zich moeilijk voorspellen.

Een omgevingsfactor die zo mogelijk nog minder voorspelbaar is, is — ten slotte — de snelheid waarmee opvattingen in het Nederlandse parlement wisselen. In een volksvertegenwoordiging waarin in een tijdsbestek van luttele jaren een motie wordt ingediend (en ingetrokken) waarin wordt voorgesteld dat de AFM moet worden belast met het toetsen van de integriteit van alle bestuurders van beursvennootschappen5, waarin diezelfde toezichthouder wordt vergeleken met "zelfrijzend bakmeel" die zou moeten inklinken6 en waarin (bijna) Kamerbreed een motie wordt aangenomen met het verzoek aan de regering om alle "nationale koppen" uit de wetsvoorstellen te halen7, is het niet verbazingwekkend dat ook zo nu en dan (opnieuw) de vraag rijst of het toezicht van de AFM op de naleving van de Nederlandse corporate governance code anders moet worden ingericht.8 Hoe lang het door de Wtfv geïntroduceerde model van toezicht en handhaving houdbaar zal blijken te zijn, is hierdoor een vraag waarop het antwoord hoogst onvoorspelbaar is.