7.1 Inleiding

In dit hoofdstuk staat de positie van de verkoper onder eigendomsvoorbehoud gedurende de periode van onzekerheid centraal. Het eigendomsvoorbehoud verschaft hem een sterke positie. Als de koper in gebreke blijft met de voldoening van de verschuldigde tegenprestatie, kan hij de koopovereenkomst ontbinden en de verkochte zaak als de zijne opvorderen. De sterkte van het eigendomsvoorbehoud is een gevolg van het feit dat hij tot het moment van vervulling van de voorwaarde eigenaar blijft van de verkochte zaak. In geval van ontbinding kan hij op goederenrechtelijke wijze afdwingen dat hij de verkochte zaak terugkrijgt. Aldus is gewaarborgd dat hij het object van zijn eigen prestatieplicht pas verliest zodra de koper de daartegenover staande prestatie voldoet.

De keerzijde hiervan is dat de verkoper slechts kan profiteren van de voordelen die aan het eigendomsvoorbehoud zijn verbonden, zolang hij de eigendom van de verkochte zaak behoudt. Aangezien de koper de zaak gewoonlijk onder zich heeft en niet zelden ook de bevoegdheid heeft om de zaak te benutten in zijn eigen bedrijfsuitoefening, is het niet ondenkbaar dat de verkoper zijn eigendomsrecht reeds voor vervulling van de voorwaarde verliest. In dit hoofdstuk worden de veelvoorkomende situaties onderzocht waarin het eigendomsrecht van de verkoper wordt bedreigd. Daarbij wordt in de eerste plaats onderzocht of en, zo ja, onder welke voorwaarden het eigendomsrecht van de verkoper bedreigd wordt. Indien dat het geval is, komt ook aan de orde in hoeverre partijen de mogelijkheid hebben dit eigendomsverlies te voorkomen of te compenseren en of het wenselijk is de positie van de verkoper door wettelijk ingrijpen te versterken. Achtereenvolgens wordt aandacht besteed aan de gevolgen van zaaksvorming, doorverkoop van de verkochte zaak, tenietgaan of beschadiging van de zaak, oneigenlijke vermenging, bestanddeelvorming en natrekking.