6.2.3.5f Aftrekrecht en de koop of verkoop van een deelneming in het aandelenkapitaal van een andere onderneming

De Hoge Raad heeft hierin (althans voor zover het de verkoop en levering van meerderheidsdeelnemingen betreft) een geheel eigen weg bewandeld. De Hoge Raad besliste (BNB 2003/197 en BNB 2004/363) dat enerzijds de overdracht van aandelen geen economische activiteit is, maar dat anderzijds de daarvoor gemaakte kosten wel zijn gemaakt in het kader van de onderneming en daarom kwalificeren als algemene kosten. Op de btw die daarop betrekking heeft is de pro rata van toepassing. Voor de overdracht van minderheidsdeelnemingen heeft de Hoge Raad nog geen standpunt ingenomen. Door het SKF-arrest weten we inmiddels dat de Hoge Raad niet op de goede weg was. Of de uitkomst anders zal zijn valt te betwijfelen omdat ook het Hof van Justitie EU ruimte laat voor het standpunt dat weliswaar de overdracht van de aandelen een vrijgestelde economische activiteit is, maar dat desalniettemin de daaraan toerekenbare kosten als algemene kosten kwalificeren.

De wijziging van art. 15 wet per 1 januari 2007 heeft op deze problematiek geen enkele invloed. De beslissingen van de Hoge Raad waren geheel gebaseerd op de jurisprudentie van het Hof van Justitie EU. Art. 15 (oud) speelde daarin geen rol. Het is daarom ook niet te verwachten dat bij de beslissing van de Hoge Raad van de bij hem nog aanhangige zaken, in welke beslissingen het SKF-arrest betrokken zal moeten worden, de wijziging van art. 15 op enigerlei wijze een rol zal spelen.

In het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk is de overdracht van aandelen altijd gezien als een niet-economische activiteit of een vrijgestelde handeling. In beide gevallen is de daaraan toerekenbare voorbelasting in beginsel niet aftrekbaar.