6.3.1.1 Geen standpunt op het oog, maar verondersteld dat de aangifte gewoonweg onjuist was

Opzet bij een onjuiste, maar pleitbare aangifte kan in de eerste plaats worden vastgesteld in de situatie waarin een belastingplichtige op het moment van het doen van de aangifte wist en wilde dat zijn aangifte onjuist was, terwijl hij naar later blijkt per toeval, zonder een standpunt op het oog te hebben gehad, een naar objectieve maatstaven pleitbaar standpunt in zijn aangifte heeft verwerkt (het pleitbare standpunt “deus ex machina”). Voor deze situatie, die zich overigens niet vaak zal voordoen, is een arrest van de strafkamer van de Hoge Raad uit 2001 van belang dat eerder in dit onderzoek is besproken.1 Hierna, in paragraaf 6.4.1, wordt op dit arrest teruggekomen.

Een belastingplichtige vennootschap die een dividenduitkering afkomstig van een buitenlandse hybride deelneming in haar aangifte onder de deelnemingsvrijstelling heeft gebracht omdat zij vond dat zij anders te veel belasting zou moeten betalen en (zonder zich ook maar af te vragen of voor die dividenduitkering een beroep op de deelnemingsvrijstelling mogelijk was) heeft gemeend dat haar aangifte hiermee gewoonweg onjuist was heeft, als de dividenduitkering inderdaad niet onder de deelnemingsvrijstelling blijkt te vallen, opzettelijk een onjuiste aangifte gedaan.2