Fiscale geheimhoudingsplicht: art. 67 AWR ontrafeld (FM nr. 168) 2021/3.3.2:3.3.2 De uitvoering van de belastingwet

Fiscale geheimhoudingsplicht: art. 67 AWR ontrafeld (FM nr. 168) 2021/3.3.2

3.3.2 De uitvoering van de belastingwet

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Bij de behandeling van de onderworpen subjecten is het van belang om eerst kort stil te staan bij de vraag wat moet worden verstaan onder de belastingwet en aan wie de uitvoering daarvan is opgedragen.1 Art. 1 en art. 2 AWR bepalen dat onder belastingwet niet alleen moet worden verstaan de AWR en de rijksbelastingen, maar ook de heffing van belasting- en revisierente, het opleggen van bestuurlijke boeten en de uitvoering van de Basisregistratie inkomen. De uitvoering van de belastingwetgeving is primair opgedragen aan de Belastingdienst.2 Dit blijkt onder meer uit art. 3, tweede lid, AWR jo. art. 2, eerste lid, Uitv. Reg. BD 2003 waarin wordt bepaald dat er een rijksbelastingdienst is onder de naam Belastingdienst en dat deze dienst is belast met de heffing en invordering van rijksbelastingen.3 De Belastingdienst staat onder gezag van de Minister van Financiën.4 Hierbij dient te worden opgemerkt dat de Belastingdienst ook is belast met andere, niet-fiscale taken.5 De inspecteur kan mandaat verlenen aan belastingambtenaren om de bevoegdheden van de inspecteur namens hem uit te oefenen.6 Ook bij het ongeautoriseerd raadplegen van systemen door een belastingdienstmedewerker is sprake van uitvoering van de belastingwet en dient de aldus verkregen fiscale informatie geheim te worden gehouden.7 De opsporing, vervolging en berechting van de fiscale delicten van (met name) Hoofdstuk IX AWR is eveneens aan te merken als uitvoering van de belastingwet.8 Van oudsher wordt de belastingrechtspraak eveneens geschaard onder uitvoering van de belastingwet.9

In de fiscale wet- en regelgeving zijn talloze voorbeelden te vinden van verplichtingen en (discretionaire) bevoegdheden van de inspecteur ten behoeve van de uitvoering van de belastingwet. De taak van de Belastingdienst is de wetgeving die hem is opgedragen zo doeltreffend, doelmatig én rechtmatig mogelijk uit te voeren in het individuele geval en daarbij tegelijkertijd te streven naar het waarborgen van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid.10 Vanzelfsprekend zijn het niet uitsluitend de medewerkers van de Belastingdienst die de belastingwetten uitvoeren. De belastingrechtspraak is immers opgedragen aan de rechterlijke macht en voor de uitvoering van de belastingwet kunnen deskundige derden worden ingeschakeld. Scheltens merkt over de uitvoering van de belastingwet terecht op dat:11

(…) uitvoering is een staatsrechtelijk begrip; de belastingplichtige voert niet de wet uit en de belastingconsulent wordt derhalve niet bij de uitvoering geraadpleegd (…). Het voorgestelde artikel, dat eveneens spreekt over bij de uitvoering der wet of in verband daarmede verworven kennis, kan evenmin betrekking hebben op de belastingconsulent (of accountant).

De rechtsbetrekking tussen overheid en burger wordt wederkerig ingevuld.12 Feteris merkt op dat de term wederkerige rechtsbetrekking tot uitdrukking brengt dat voor een behoorlijke uitoefening van bestuurstaken – waaronder belastingheffing – een goede medewerking van de betrokken burger onmisbaar is.13 Van een gelijkwaardige positie is volgens hem echter geen sprake.14 In het IAK wordt dit treffend weergegeven met de opmerking:15

Wetten en regelingen moeten werkbaar zijn voor ieder die ermee te maken heeft. Voor de burgers en bedrijven die zich aan de regels moeten houden en ook voor de organisaties binnen de overheid die de regels moeten uitvoeren en handhaven.

Belasting-, administratie- en inhoudingsplichtigen en derden zijn onderworpen aan de verplichtingen die voortvloeien uit de belastingwet, maar voeren de belastingwet niet uit.16

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.