333 Factor 1: het karakter van de geheime gegevens

Vertrouwelijkheid en processuele bekendmaking van bedrijfsgegevens zijn relatieve begrippen.1 Slechts zelden zal a priori een belemmering bestaan om bedrijfsgeheimen in het geding te brengen.2 In ieder geval moet het dan gaan om gegevens waarvoor vertrouwelijkheid wettelijk is voorgeschreven, bijvoorbeeld persoonsgegevens in de zin van de Wet bescherming persoonsgegevens en het verschoningsrecht voor bepaalde functionarissen als de advocaat en de arts.3 In een door de rechtbank Arnhem besliste zaak was het doel van het voorlopig getuigenverhoor het verkrijgen van gegevens uit een persoonsregistratie van een bedrijf.4 De rechtbank oordeelde dat de verzoeker geen misbruik van bevoegdheid maakte, omdat geen gerechtvaardigde vrees bestond dat verzoeker de adresgegevens voor een ander doel zou gebruiken dan het oproepen van getuigen om vervolgens die getuigen te doen horen in het legitieme belang van de waarheidsvinding, terwijl de verweerder geen belang had bij belemmering van de waarheidsvinding.

Van der Korst maakt een onderscheid tussen gegevens waarvoor vermogensrechtelijke en waarvoor persoonlijkheidsrechtelijke bescherming geldt. De eerste soort gegevens zijn gegevens die onafhankelijk van een onderneming een bepaalde handelswaarde vertegenwoordigen (verhandelbare bedrijfsgeheimen). Van der Korst noemt knowhow of klantenlijsten als voorbeelden.5 De tweede soort gegevens zijn gegevens die los van een onderneming geen waarde of geen relevantie hebben. Van der Korst noemt als voorbeelden de inhoud van contracten waarbij de onderneming is betrokken, advies van externe deskundigen en prognoses.6 Naar mijn mening is het gemaakte onderscheid – in ieder geval in het kader van het voorlopig getuigenverhoor – niet houdbaar, aangezien bijvoorbeeld een overeenkomst over een voorgenomen fusie toch ook (handels)waarde kan hebben voor concurrenten. Ten aanzien van alle informatie die niet openbaar gemaakt hoeft te worden, zoals niet te publiceren financiële informatie, commerciële informatie als klantenbestanden of bedrijfsinformatie die ziet op innovaties,7 kan een bedrijf een (zwaarwegend) belang bij geheimhouding hebben.8 Dit klemt temeer nu het soms moeilijk of bezwaarlijk is om deze informatie op een andere manier te beschermen dan door de informatie simpelweg geheim te houden.9 Pors noemt het voorbeeld van klantenbestanden, die moeilijk te beschermen zijn via intellectuele eigendomsrechten.10 Daarnaast geeft hij aan dat het geheim houden van uitvindingen een (veel) betere bescherming kan bieden dan het aanvragen van een octrooi. De publicatie van de octrooiaanvraag maakt knowhow openbaar en stelt anderen in staat die knowhow verder te ontplooien (en commercieel lucratief te ontwikkelen). Bovendien is het aanvragen en in stand houden van een octrooi duur, kan de keuze voor de landen waarvoor bescherming moet worden gevraagd later niet meer worden aangepast en heeft een octrooi een beperkte levensduur. Kortom: “Zolang het lukt om de knowhow geheim te houden, is er in beginsel wereldwijde exclusiviteit, zonder dat daarvoor veel kosten hoeven te worden gemaakt.”11 De geheime knowhow wordt niet beschermd als producten en diensten aan het publiek ter beschikking zijn gesteld en voor zover de knowhow uit die producten en diensten kan worden achterhaald door middel van reverse engineering.12 De rechtbank ’s-Hertogenbosch nuanceerde deze opvatting echter.13 Zij besliste dat gegevens wel bescherming verdienen als ze feitelijk niet zijn verkregen door reverse engineering, maar door gebruik van beschermde knowhow. In deze zaak was een concurrerend product feitelijk vervaardigd door het gebruik maken van technische tekeningen van de ex-werkgever door de ex-werknemer. Ten slotte heeft volgens Verkade in nabootsingszaken te gelden dat de rechter zich terughoudend moet opstellen om een voorlopig getuigenverhoor, waarin het gaat om concurrentiegevoelige informatie, toe te wijzen. Daarbij is met name van belang dat in dergelijke zaken doorgaans niet van belang is hoe de beweerdelijke nabootser te werk is gegaan, aangezien zintuiglijk kan worden vastgesteld of, en in hoeverre, zaken op elkaar lijken.14

De verweerder moet zijn belang bij de geheimhouding van de bedrijfsgeheimen uiteraard onderbouwen. De verweerder die onvoldoende feitelijk onderbouwt dat zijn bedrijfsgeheimen moeten worden beschermd en dat hij belang heeft bij afwijzing van het voorlopig getuigenverhoor, loopt het risico dat zijn belang te licht wordt bevonden.15