IV.8.2.2.1 De vergelijking van de bescherming door verschillende mensenrechten

De drie in dit onderzoek behandelde mensenrechten hebben op het eerste gezicht inhoudelijk weinig met elkaar gemeen. Het recht op respect voor menselijke waardigheid wordt als moeder aller grondrechten genoemd waarop andere mensenrechten zijn gebaseerd en als richtinggevend principe bij de interpretatie van andere mensenrechten. Het recht op respect voor privacy beschermt de burger tegen onrechtmatige, willekeurige inbreuken op onder andere zijn privéleven en is daarmee een breed en algemeen recht. Het zwijgrecht en het nemo-teneturbeginsel hebben een veel beperktere reikwijdte en toepassingsbereik. Zij zijn strafvorderlijke uitgangspunten voor een eerlijk proces.

Het zijn echter juist de overeenkomsten die opvallen. Wat betreft de bescherming zou zelfs van een lex generalis en legi speciali kunnen worden gesproken omdat de drie rechten eenzelfde structuur hebben: zij beschermen de verdachte in enige vorm tegen ongeoorloofde dwang – het verbod op vernederende behandelingen, ongeoorloofde inbreuken op de private zone en onder andere de sanctionering van niet-meewerken aan opsporingsmethoden – zodat hij van zijn menselijke capaciteiten gebruik kan maken door onafhankelijk en zelfstandig te kunnen beslissen. Hieronder ga ik in de op de vraag of de door mij besproken mensenrechten elkaar in enige vorm aanvullen of dat de bescherming dusdanig overlapt dat geen aanzienlijk verschil in de aard van de mensenrechtelijke bescherming valt te constateren. De vraag of het recht op respect voor menselijke waardigheid, het recht op respect voor privacy, het zwijgrecht en het nemo-teneturbeginsel verschillend van aard zijn, laat zich mijns inziens op twee manieren beantwoorden: (1) tegen welke vormen van dwang bieden zij bescherming? en; (2) beschermen en bevorderen zij op verschillende wijze het autonoom beslissen?