5.12.1 Het belang van financiële afspraken

Financiële afspraken zijn voor het pensioenfonds van groot belang voor zowel zijn risicobeheersing als zijn kostenbeheersing. Ter beheersing daarvan moet het fonds letten op 1) de beloning van de vermogensbeheerder, 2) het beloningsbeleid van de vermogensbeheerder voor diens medewerkers en 3) transparantie.

Van de vergoeding die de vermogensbeheerder ontvangt, kunnen onwenselijke prikkels uitgaan. Datzelfde geldt voor de beloningsstructuur die een vermogensbeheerder voor zijn medewerkers hanteert. Zo gaat er van een variabele beloning een prikkel uit om extra beleggingsrisico’s te nemen. De beleggingstheorie leert immers dat bij een hoger risiconiveau ook een hoger rendement is te verwachten. Dat is goed voor de bonus van de vermogensbeheerder of zijn medewerker(s). Het belang van het pensioenfonds kan echter liggen in het wegdiversifiëren of afdekken van risico’s.

Eerder wees ik al op het belang van kostenbesparing. Een structurele kostenbesparing van 1 procentpunt, geeft over een periode van 40 jaar pensioenen die circa 30% hoger zijn.1 Het pensioenfonds kan de kosten van het vermogensbeheer op verschillende wijzen beperken. Het kan op de eerste plaats bij de opstelling van zijn beleggingsstrategie rekening houden met de kosten die met een strategie gemoeid zijn. Daar ging ik in paragraaf 3.6.8 op in. Op de tweede plaats kan het de kosten beperken door grip te houden op de omvang van de door hem te betalen vergoedingen. De vergoedingen die de vermogensbeheerder en eventuele andere ketenpartijen ontvangen, gaan immers ten koste van het netto-rendement.

Om grip te houden op de kosten, is ook inzicht in de kosten nodig. Op de eerste plaats gaat het daarbij om inzicht vooraf, ten tijde van de aanstelling van de vermogensbeheerder. Het fonds moet inzicht hebben in de tariefstructuur ten gunste van de vermogensbeheerder en de beloningsstructuur die de vermogensbeheerder hanteert voor zijn medewerkers. Op de tweede plaats gaat het om inzicht achteraf in de vorm van rapportages. In paragraaf 5.15.3 ga ik in het algemeen op rapportages in. Vanwege het nauwe verband met de financiële afspraken, ga ik hier op enkele inhoudelijke aspecten in.