7.4.1 Geschiedenis en staatsinrichting: staatsinrichting bij maatschappijleer

In deze periode zijn diverse commissies ingesteld door de wetgever en de VGN om te adviseren over de positie en curricula van het nieuwe vak geschiedenis en staatsinrichting. De bedoeling van de wetgever is beide vakken te integreren in het vak geschiedenis en staatsinrichting. In de lespraktijk zijn het twee complementaire vakken, meestentijds in handen van de geschiedenisleraar. Het ontwikkelt zich in samenhang met maatschappijleer tot een gidsvak voor de staatsburgerlijke vorming.

In het schooljaar 1968/1969 start het vak geschiedenis en staatsinrichting. Hierdoor is het ‘mogelijk om historische en staatsburgerlijke vorming te integreren als een nieuwe impuls’.1 Maar is dat ook de praktijk? Staatsinrichtingsboeken verschijnen in beknopter vorm. De productieve vragen zijn omwille van de tijd omgebogen naar reproductievragen. De curricula zijn cognitief gebleven. Bartlema & Huizer (Nederland, een rechtsstaat) verschijnt niet meer.2 Er is geen vakdidactische vernieuwing. Wat opvalt, zijn de grotere mogelijkheden voor zelfwerkzaamheid. Het ministerie lijkt deze ontwikkeling voorvoeld te hebben door hierop in te spelen met de uitgave Het Koninkrijk der Nederlanden in feiten en cijfers, Staatsinrichting (RVD). Het verschaft meer dan voldoende mogelijkheden tot zelfwerkzaamheid, maar het lijdt aan onnauwkeurigheden. Huizer bespreekt de uitgave badinerend en oordeelt over de onzorgvuldigheden met de ironische slotsom: ‘Wij begrijpen nu, dat en waarom de overheid het onderwijs in staatsinrichting zelf ter hand wilde nemen. De schoolboeken deugden niet’.3 In 2005 is staatsinrichting in de bovenbouw bij maatschappijleer als maatschappelijke oriëntatie ondergebracht.