11.7.3 Kosten doorberekend door een derde partij

In het The Shirtmakers BV tegen Staatssecretaris van Financiën-arrest overweegt het Hof van Justitie dat:1

Voornoemde brengt met zich dat kosten die worden doorberekend door een derde partij ook onderdeel kunnen uitmaken van de kosten van vervoer. In het The Shirtmakers BV tegen Staatssecretaris van Financiën-arrest regelde een expediteur – Fracht FWO BV – het vervoer en belaste de vervoerskosten vervolgens door aan The Shirtmakers BV inclusief de door haarzelf gemaakte kosten en een eigen winst die betrekking heeft op het vervoer. Ook de doorbelaste kosten en winstmarge maken, afgaand op de overwegingen van het Hof van Justitie, deel uit van de kosten van vervoer waarmee de transactiewaarde moet worden verhoogd. De gemaakte kosten en de winst die in rekening worden gebracht voor de bemoeienissen zijn namelijk als nevenkosten aan te merken die worden gemaakt in verband met het vervoer van de goederen naar het douanegebied van de Europese Unie. Het maakt daarbij niet uit wat voor soort overeenkomst tussen koper en expediteur is gesloten. Ik meen dat het Hof van Justitie met voornoemde uitspraak het prijselement ‘kosten van vervoer en verzekering’ te ruim uitlegt en daarmee de werkingssfeer van het prijselement ‘inkoopcommissies’ onterecht beperkt (onderdeel 11.2.3.3.2).

Het Hof van Justitie oordeelt dat ook overliggelden tot de kosten van vervoer behoren.2 Hieronder wordt verstaan “[…] een in de vervoerovereenkomst voorziene vergoeding voor de reder ter compensatie van vertraging bij het laden van het schip […]”.3 De vraag is wel hoe een en ander zich verhoudt met het The Shirtmakers BV tegen Staatssecretaris van Financiën-arrest waarin het Hof van Justitie overweegt dat het beslissend criterium om kosten als kosten van vervoer aan te merken verband houdt met de daadwerkelijke overbrenging van goederen. Gesteld zou kunnen worden dat overliggelden niet in alle gevallen worden aangewend om de goederen fysiek te verplaatsen en het in die zin onjuist is om overliggelden per definitie toe te rekenen aan kosten van vervoer. In dat kader lijkt de plaats waar de overliggelden zijn ontstaan bepalend.4 Indien zij ontstaan voor de fysieke aankomst van de goederen in het douanegebied, zouden zij onderdeel uitmaken van de kosten van vervoer.5 Overliggelden maken echter geen onderdeel uit van de te maken kosten van vervoer indien zij worden betaald ter compensatie van vertraging bij het lossen van het schip in de haven van aankomst.6 Immers, het vervoer tot aan het douanegebied van de Unie heeft dan reeds plaatsgevonden.

Ondanks de ruimte interpretatie van het begrip kosten van vervoer, zijn er ook kosten die niet als hoofd- of nevenkosten van het vervoer kunnen worden beschouwd. De Douane Expertgroep (afdeling douanewaarde) geeft in Conclusie 8 aan dat kosten die verband houden met het innen van vervoerskosten door een luchtvaartmaatschappij van de geadresseerde bij een FOB-levering, geen onderdeel uitmaken van de kosten van het vervoer.7 De in rekening gebrachte inningskosten vormen de vergoeding voor een te onderscheiden aparte dienst die, gezien de zienswijze van het Douane Expertgroep, kennelijk niet voldoende met het vervoer samenhangt om als hoofd- of nevenkosten te worden aangemerkt. Voorts maken de kosten die verband houden met het lossen van de goederen geen onderdeel uit van de kosten van vervoer. ‘Lossen’ is namelijk niet opgenomen in artikel 71, lid 1, onderdeel e, sub ii, DWU.8 Overigens is het in mijn optiek gerechtvaardigd om de loskosten – tenzij het gaat om lossen in verband met het overladen van de goederen in een haven buiten de EU – sowieso buiten de kosten van vervoer te houden. Immers, die kosten hangen dan niet meer samen met het feitelijk vervoer van de goederen naar het douanegebied van de Europese Unie. Tot slot behoren ook de kosten die de koper krijgt doorberekend voor het indienen van een summiere aangifte niet toe aan de douanewaarde.9