Uitkoop van minderheidsaandeelhouders (VDHI nr. 125) 2014/7.3.1.a:7.3.1.a De doelvennootschap als de gedaagde

Uitkoop van minderheidsaandeelhouders (VDHI nr. 125) 2014/7.3.1.a

7.3.1.a De doelvennootschap als de gedaagde

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Een vennootschap die aandelen in haar eigen kapitaal houdt, behoort eveneens tot de gezamenlijke andere aandeelhouders. De uitkoper moet haar zelf in de procedure oproepen en de overdracht van de door haar gehouden aandelen vorderen. Dit is vaste rechtspraak sinds 2002.

Voor die tijd bestond er geen consistente rechtspraak over de vraag of het dagvaarden van een vennootschap met eigen aandelen in een uitkoopprocedure verplicht is.1 Ook in de literatuur was hierover geen eensgezindheid.2

In september 2002 maakt de OK een einde aan deze onduidelijkheid. Op één dag wijst zij in twee procedures de vordering tot uitkoop af, omdat de uitkoper de vennootschap die eigen aandelen houdt niet in de procedure heeft opgeroepen. De OK overweegt hiertoe:

“nu eiseres heeft nagelaten de vennootschap zelf – die houdster is van aandelen in zichzelf – mede in dit geding te betrekken, is de vordering niet, zoals art. 2:201a BW voorschrijft, ingesteld tegen “de gezamenlijke andere aandeelhouders.’”3

De OK heeft dit uitgangspunt ook nadien bevestigd in andere uitkoopprocedures.4

De beslissing van de OK is in overeenstemming met de tekst van de wet. Een vennootschap die haar eigen aandelen houdt, valt simpelweg onder de gezamenlijke andere aandeelhouders.5 De uitkoopregeling is bedoeld om álle aandelen te verkrijgen (§ 4.2.1). Bovendien voorkomt het dagvaarden van de doelvennootschap dat de door haar gehouden aandelen buiten het bereik van het gerechtelijk bevel tot overdracht vallen.6 Indien de vennootschap de aandelen gedurende of na de procedure overdraagt, kan de uitkoper de gedwongen overdracht niet ten uitvoer leggen jegens de verkrijger.7

Anderzijds past de gedwongen overdracht van de door de vennootschap gehouden eigen aandelen niet in de gedachte van de uitkoopregeling.8 De gedwongen overdracht is gerechtvaardigd gelet op de nadelen die kleven aan de aanwezigheid van een minderheid (§ 4.2.2). Deze nadelen, bijvoorbeeld het verplicht houden van fysieke algemene vergaderingen of de onmogelijkheid van besluitvorming buiten vergadering, spelen niet indien de doelvennootschap de overige aandelen houdt. De uitkoper heeft daarom geen reden om deze aandelen over te nemen, maar is hier dus wel toe verplicht.9

Daarnaast is het opmerkelijk dat de door de vennootschap gehouden aandelen ingevolge art. 2:24d lid 1 BW in een uitkoopprocedure niet meetellen voor het geplaatste kapitaal (§ 6.3.3 sub c), maar de uitkoper wel gehouden is deze aandelen uit te kopen. De kritiek is dat de uitleg van de OK te restrictief is en het dagvaarden van de doelvennootschap onpraktisch.10

De uitkoopregeling in het Verenigd Koninkrijk kent deze tegenstrijdigheid niet. Als uitgangspunt geldt, net als in Nederland, dat de door de vennootschap gehouden aandelen niet meetellen voor de ontvankelijkheidsdrempel.11 Het verschil met de Nederlandse regeling is echter dat de gedwongen overdracht dan ook geen betrekking heeft op deze treasury shares. Daar staat tegenover dat de uitkoper er voor kan kiezen het voorafgaand bod tevens op deze aandelen te richten.12 In dat geval tellen de treasury shares wel mee in de berekening en moet de uitkoper deze aandelen overnemen.13

In het geval de doelvennootschap een relatief groot aantal aandelen in haar eigen kapitaal houdt, kan het voor de uitkoper nadelig zijn als hij haar moet uitkopen. De uitkoper kan dit voorkomen door de doelvennootschap als mede-eiser in de uitkoopprocedure te laten optreden.14 Zij dienen hiervoor wel te kwalificeren als groepsmaatschappij in de zin van art. 2:24b BW (§ 6.2.4 sub a).15

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.