7.3.1.b De houders van de aandelen in een (buitenlands) giraal effectensysteem

Als de aandelen zijn opgenomen in een giraal effectensysteem, is het niet zonder meer duidelijk wie kwalificeert als de aandeelhouder in de zin van boek 2 BW: de bewaarinstelling of de achterliggende belegger?1 Dit is onder meer relevant voor de vraag wie de uitkoper moet dagvaarden. De vraag speelt tevens een rol bij de berekening van het kapitaalvereiste (§ 6.2.2).

De OK heeft met betrekking tot deze problematiek drie richtinggevende arresten gewezen, waarin zij naar mijn mening een duidelijk kader schetst voor de vraag wie in dergelijke gevallen als aandeelhouder heeft te gelden. Zij onderzoekt aan de hand van alle omstandigheden wie in de praktijk daadwerkelijk als aandeelhouder functioneert en dus in redelijkheid als zodanig heeft te gelden. Een belangrijk gegeven daarbij is of de beleggers jegens de ‘bewaarder’ een bepaalde goederen-rechtelijke aanspraak hebben op de aandelen (hierna onder iii).

Van belang is het onderscheid tussen aandelen die zijn opgenomen in een giraal effectensysteem en aandelen waarvoor met certificaten vergelijkbare instrumenten, zoals depositary receipts, zijn uitgegeven.2 In het laatste geval houdt een bewaarbedrijf de aandelen op basis van een overeenkomst ten behoeve van derden. Een dergelijke constructie is vergelijkbaar met certificering. De uitkoper moet in dat geval het bewaarbedrijf als juridische aandeelhouder in de procedure oproepen (hierna onder iv en § 7.3.2 sub d).