Stille getuigen 2015/1.5.3.2:1.5.3.2 Deskundigen

Stille getuigen 2015/1.5.3.2

1.5.3.2 Deskundigen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Onder deskundigenbewijs verstaat het ehrm ‘sources of information which do not describe the particular facts of a case but instead provide a scientific, technical, or other similar analysis of those facts (which can also be defined as “opinion testimony”).’1 Artikel 6 lid 3 sub d evrm spreekt uitdrukkelijk van getuigen en niet van deskundigen. Het begrip ‘getuige’ heeft echter een autonome betekenis. Op grond daarvan is het dus denkbaar dat ook deskundigen als getuigen worden aangemerkt. Stessens en De Smet stellen zich op het standpunt dat, ‘anders dan soms wel eens wordt voorgehouden’, het ehrmartikel 6 lid 3 sub d evrm niet toepast op deskundigen.2 Analyse van de Straatsburgse jurisprudentie laat echter zien dat het ehrm niet steeds consistent is geweest in zijn benadering.3 In een aantal zaken heeft het ehrm inderdaad overwogen dat artikel 6 lid 3 sub d evrm niet betrekking heeft op deskundigen, maar op getuigen. Desondanks werd vervolgens het recht om deskundigen te ondervragen aangenomen, met een overweging als de volgende:

‘However the Court would like to recall that the guarantees contained in paragraph 3 are constituent elements, amongst others, of the concept of a fair trial set forth in paragraph 1. In the circumstances of the instant case, the Court, whilst also having due regard to the paragraph 3 guarantees, including those enunciated in sub-paragraph (d), considers that it should examine the applicant’s complaints under the general rule of paragraph 1.’4

De klachten in deze zaken werden onderzocht in het kader van artikel 6 lid 1evrm, waarbij echter wel rekening werd gehouden met de garanties van artikel 6 lid 3 sub d evrm. Dat roept de vraag op hoe dat ‘rekening houden met’ praktisch vormgegeven zou moeten worden. Die vraag laat ik hier rusten. In het arrest Mirilashvili achtte het ehrm artikel 6 lid 3 sub d evrm wél van toepassing op deskundigenbewijs.5 In meer recente jurisprudentie volgt het ehrm overwegend die opvatting.6 In het arrest Khodorkovskiy & Lebedev overwoog het:

‘The Government argued that Mr Yeloyan and Mr Kuprianov were not “witnesses” within the meaning of Article 6 § 3 (d), but “experts”, i.e. persons with specialist knowledge who assisted the court in a particular technical or scientific filed.7 The Court agrees that the role of an expert witness in the proceedings can be distinguished from that of an eye-witness who must give to the court his personal recollection of a particular event. That does not mean, however, that testing of expert evidence is not covered by Article 6 § 3 (d) taken in conjunction with Article 6 § 1. There is an extensive case-law of the Court which guarantees to the defence a right to study and challenge not only an expert report as such but also the credibility of those who have prepared it, through their direct questioning’.8

Hoewel in de ehrm-jurisprudentie geen heldere lijn kan worden ontdekt met betrekking tot de vraag of deskundigen moeten worden aangemerkt als getuigen in de zin van artikel 6 lid 3 sub d evrm, is wel duidelijk dat ook ten aanzien van deskundigen een recht op ondervraging bestaat.

Ten aanzien van deskundigen heeft het ehrm nooit een beslismodel gepresenteerd. In het arrest Matytsina overwoog het dat getuigen en deskundigen verschillende rollen spelen in de procedure en niet dezelfde status hebben. Deskundigen ‘cannot be fully associated with “witnesses”, at least not for all purposes’.9 Dat zou als gevolg kunnen hebben dat ook de beoordeling op een andere manier wordt uitgevoerd. Ten aanzien van deskundigen heeft het ehrm nooit expliciet aangegeven welke beoordelingsfactoren relevant zijn.10

In het arrest Khodorkovskiy & Lebedev beschouwde het ehrm als de belangrijkste grond voor de vaststelling van een schending van artikel 6 lid 3 sub d evrm dat een goede reden ontbrak voor het afwijzen van een ondervragingsverzoek ter zake van twee deskundigen.11 In deze zaak stelde het ehrm ook vast dat het rapport van twee deskundigen van grote betekenis was voor de vaststelling van de schuld van de verdachten.12 Dat het gewicht van het deskundigenrapport een belangrijke beoordelingsfactor is, blijkt ook uit andere uitspraken. Was de deskundigenverklaring niet van grote betekenis voor de uitkomst van de zaak, dan zal vermoedelijk niet snel een schending van artikel 6 evrm worden aangenomen.13 In de zaak Balsyte˙ - Lideikiene˙ werden de deskundigenrapporten van grote betekenis geacht.14

Het ehrm meende dat de rapporten ‘a key place’ hadden en stelde voornamelijk daarom een schending van artikel 6 lid 1evrm vast.15 Het oordeel over het gewicht van het deskundigenbewijs lijkt in deze zaak vooral te zijn ingegeven door het feit dat de rechter zelf opdracht had gegeven tot de rapporten.16 In een eerdere beslissing overwoog het ehrm daarover: ‘an opinion of an expert who has been appointed by the competent court to address issues arising in the case is likely to carry significant weight in that court’s assessment of those issues’.17

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.