8.3.1 Invoering stil pandrecht

Het nieuwe BW brak met de traditie dat roerende zaken slechts in pand konden worden gegeven door deze uit de macht van de debiteur te brengen. Sinds 1992 kan de debiteur die de zaak onder zich wenst te houden – hetgeen aanvankelijk werd bewerkstelligd door de zaak fiduciair in eigendom over te dragen en door middel van constitutum possessorium te leveren1 –op die zaak een pandrecht vestigen door middel van een authentieke of onderhands geregistreerde akte. Hetzelfde geldt voor de verpanding van vorderingsrechten. De verplichte mededeling aan de debitor cessus kan thans achterwege blijven indien het pandrecht wordt gevestigd bij authentieke of geregistreerde onderhandse akte.

De introductie van dergelijke stille2 pandrechten heeft de mogelijkheid doen toenemen dat roerende zaken en vorderingsrechten ten behoeve van verscheidene crediteuren in zekerheid worden gegeven.3 Anders dan bij de fiduciaire eigendomsoverdracht tast de zekerheidsverlening in de vorm van de vestiging van een pandrecht de beschikkingsbevoegdheid van de debiteur immers niet aan.4 Vanwege de absolute werking die aan goederenrechtelijke zekerheidsrechten toekomt, beheerst de – in dit verband niet gecodificeerde – prioriteitsregel de onderlinge verhouding tussen de pandhouders.5 Pandrechten nemen onderling in beginsel rang in naar de volgorde van de tijdstippen waarop zij tot stand zijn gekomen.