6.11.8.2.2 Rsli’s versus overige anbi’s

Voor het verschil in fiscale behandeling tussen rsli’s en overige anbi’s wat betreft de publicatie van financiële gegevens zie ik een rechtvaardiging in de fundamentele beginselen. Rsli’s vormen in de wettelijke opsomming in artikel 5b, lid 3 AWR de enige anbi-categorie die onder de reikwijdte van deze fundamentele beginselen valt: scheiding van kerk en staat, het beginsel van de neutrale staat en het beginsel van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, dat tevens als internationaal en nationaal grondrecht is gecodificeerd. Die beginselen komen erop neer dat de staat de vrijheid van richting, inrichting en oprichting van geestelijke gemeenschappen eerbiedigt. Bij de publicatieplicht van financiële gegevens zou de door deze fundamentele beginselen beschermde inrichtingsvrijheid van rsli’s in het gedrang kunnen komen. Deze inrichtingsvrijheid is voor kerkgenootschappen vastgelegd in artikel 2:2 BW. Artikel 2:2 BW geldt weliswaar alleen voor kerkgenootschappen, maar ik pleit ervoor om deze bijzondere rechtsvorm met een andere benaming open te stellen voor alle rsli’s. Op grond van dit artikel bestaat voor kerkgenootschappen in tegenstelling tot verenigingen en stichtingen niet de verplichting om een balans en staat van baten en lasten te maken en op papier te stellen. Dit is omdat artikel 2:10, lid 2 BW, dat voorschrijft dat het bestuur van een rechtspersoon verplicht is jaarlijks binnen zes maanden na afloop van het boekjaar de balans en de staat van baten en lasten van de rechtspersoon te maken en op papier te stellen, op grond van artikel 2:2, lid 2 BW in principe niet geldt voor kerkgenootschappen. Als de fiscale publicatieplicht van kerkgenootschappen wordt uitgebreid tot het publiceren van een balans, worden kerkgenootschappen die een anbi-status willen, verplicht een balans op te maken, terwijl het civiele recht dat niet voorschrijft voor deze rechtsvorm.

Aan de andere kant bevordert een volledige publicatieplicht van rsli’s met inbegrip van kerkgenootschappen de transparantie voor de donateurs en andere betrokkenen in de samenleving. Daarmee is het publieksbelang gediend.