9.4.3 Het belang van normstelling

Wie zoekt naar één verklaring voor de op grond van risicoaansprakelijkheid, schuldaansprakelijkheid of andere gronden gevestigde schadevergoedingsverplichtingen zal inderdaad moeten concluderen dat de uiteindelijke vraag er een naar risicoverdeling is.1 Voordeel van die benadering is dat het twee of zelfs meerdere ogenschijnlijk verschillende aansprakelijkheidsgronden met elkaar verenigt via de kleinste gemeenschappelijke deler.2 Nadeel is echter dat de materie hier dermate abstract van wordt, dat ze weinig richting biedt. Wat is dan precies een onrechtvaardige uitkomst te noemen? Welke risico’s komen voor wiens rekening?3 Het risico van deze abstractie is dat we de normatieve informatie die de op de gedaagde rustende plicht biedt achterwege laten.

Als we aannemen dat alle aansprakelijkheden zich ergens op het spectrum tussen zuivere schuldaansprakelijkheid en zuivere risicoaansprakelijkheid bevinden, is er altijd een manier te vinden om de ene in termen van de ander te duiden. We zouden kunnen zeggen dat de risicoaansprakelijkheden niet meer zijn dan gevallen waarin van daadwerkelijke, subjectieve schuld geabstraheerd wordt. Omgekeerd zouden we kunnen zeggen dat iedere schuldaansprakelijkheid uiteindelijk een geval is waarin maatschappelijke risico’s verdeeld worden. Allebei waar, maar allebei weinig behulpzaam in een concreet geval. In deze paragraaf presenteer ik deze materie in andere benadering. Veel beter is het om te erkennen dat er inderdaad zeldzame gevallen zijn waarin een primaire plicht tot schadevergoeding kan worden gevonden (§ 9.4.3.1), maar dat waar een gedragsnorm is aan te wijzen, dat nog altijd de beste bron van normatieve informatie is om tot een passende remedie te komen (§ 9.4.3.2).