II.5.3.2.3 Geschrapte eis van onmiddellijke identificeerbaarheid

‘Met het oog op de belangen van derden en de vereffening van de nalatenschap is het gewenst, dat niet onzeker is de identiteit van de erfgenaam. Daarom kan men billijken, dat de wetgever de testeervrijheid in zover inperkt, dat niet toegestaan is een erfgenaam te benoemen, wiens identiteit enige tijd in het onzekere blijft. Doch wanneer men ervan uitgaat, dat legaat geen eigendom, doch slechts een vordering tot afgifte geeft, is er geen reden ook ten aanzien van het legaat het vereiste te stellen, dat men aan de hand van het testament en de op het ogenblik van het overlijden bekende omstandigheden moet kunnen vertellen wie legataris is. Voldoende zij, dat bepaalbaar is wie legataris zal zijn (curs. NB).’1

‘Bij erfstellingen vloeit het vereiste immers voort uit het stelsel dat bij het overlijden van de erflater diens goederen en schulden van rechtswege overgaan op zijn erfgenamen, hetzij de versterferfgenamen, hetzij de bij uiterste wil ingestelde. Met de gedachte van de memorie van antwoord II, dat hetzelfde vereiste ook voor legatarissen behoort te gelden en dat bij gebreke daarvan slechts sprake kan zijn van een last, kan de ondergetekende zich niet verenigen. Uit de bestaanseis voor de legataris op het ogenblik van het overlijden volgt wel de onmisbaarheid van de mogelijkheid tot diens identificatie, maar niet dat deze identificatie al bij het openvallen van de nalatenschap moet kunnen geschieden. Ook acht hij het geen bezwaar dat van een verplichting, die eerst na identificatie kan worden vervuld, ook pas na verloop van kortere of langere tijd nakoming kan worden gevorderd. Hetzelfde doet zich immers voor wanneer een verbintenis uit legaat tot betaling van een geldsom aan een persoon, wiens identiteit onmiddellijk na het overlijden wel is komen vast te staan, door een tijdsbepaling is opgeschort. Naar de mening van de ondergetekende ware artikel 4.4.2.1 bij de Invoeringswet derhalve alsnog in die zin te wijzigen dat het vereiste van onmiddellijke identificatie voor het legaat daaruit verdwijnt, bij voorbeeld door schrapping van de woorden ‘daarbij aangewezen’ uit het eerste lid (curs. NB).’2

‘Blijkens de memorie van antwoord aan de Tweede Kamer, blz. 78, derde alinea, brengt de zinsnede «een of meer daarbij aangewezen personen» mede tot uitdrukking dat de personen door de erflater zelf moeten zijn aangewezen, en dat een verwijzing bij uiterste wil naar een elders gedane aanwijzing niet voldoende is. Het vervallen van de woorden «daarbij aangewezen» beoogt hierin geen wijziging te brengen; de gewijzigde bepaling spreekt immers van een uiterste wilsbeschikking waarin de erflater een of meer personen een vorderingsrecht toekent (curs. NB).’4

‘Het schrappen van de woorden “daarbij aangewezen” heeft niet de bedoeling ongeoorloofde delegatie toe te staan dan wel vormvoorschriften opzij te zetten.’5

‘de personen door de erflater zelf moeten zijn aangewezen en dus niet door een ander, noch, buiten de bijzondere gevallen van artikel 4.3.2.2 leden 2-4, door omstandigheden intredende na zijn dood kunnen worden bepaald, maar ook dat niet voldoende is een verwijzing bij uiterste wil naar een aanwijzing die de erflater voor of nadien mondeling of in een niet aan de vormvereisten voldoend schriftuur heeft gedaan.’6