9.5.5.6 Deelconclusie

Aan de deskundige die voor de federale Amerikaanse rechter moet optreden worden behoorlijk zware eisen gesteld. Het is dan ook zaak dat de advocaat veel aandacht besteedt aan de selectie van de juiste deskundige. De deskundige moet tijdig worden ingeschakeld. Het kijken naar de achtergrond van de deskundige (indusief publicaties) is geen overbodige luxe. Er dient een economisch deskundige te worden ingezet met academische en professionele ervaring op het gebied waar een vraag over speelt in de mededingingszaak. De juiste kwalificaties voor het kunnen beantwoorden van de voorliggende vragen zijn uiteraard van belang, maar het is eveneens belangrijk om verschil te maken tussen de aansprakelijkheidsdeskundige en de schadedeskundige. De economische expert dient zijn werk ook zo onafhankelijk mogelijk te verrichten. Het is daarbij van belang dat de deskundige belangrijke feiten en gegevens niet zomaar aanneemt, maar daadwerkelijk onderzoekt en controleert. Tevens moet geaccepteerd worden dat de vergaring van relevante gegevens nu eenmaal tijd, energie en geld kost. Er dienen voldoende tijd en middelen te worden ingezet om de relevante gegevens te kunnen verzamelen. Daarnaast is het van belang dat de gehanteerde methode en resultaten in de rapportage worden vergeleken met de relevante literatuur. Zijn die niet in overeenstemming met elkaar dan moet er een goede verklaring voor zijn. Het is van belang problemen te onderkennen en niet onder de tafel te schuiven.

In de Daubert-uitspraak heeft het U.S. Supreme Court vier gezichtspunten geformuleerd aan de hand waarvan de rechter kan toetsen of de verklaring van een deskundige moet worden toegelaten. Zo is het belangrijk om de door de deskundige gebruikte methode (theorie of techniek) vroegtijdig zo goed mogelijk te testen. Tevens is het van belang of de theorie en/of de techniek die door de deskundige wordt gebruikt onderworpen is aan een (positieve) beoordeling van collega-deskundigen. Het bekend zijn met foutmarges en maatstaven die de werkzaamheid van de techniek controleren kan van belang zijn. Evenals de vraag of de theorie of techniek die is gebruikt algemeen geaccepteerd is in de relevante wetenschappelijke gemeenschap.

De gezichtspunten die door het U.S. Supreme Court in de Daubert-zaak zijn geformuleerd, kunnen ook voor de Nederlandse rechter behulpzaam zijn bij de beoordeling van een verklaring van een deskundige.1 Zo lijkt de strafkamer van de Hoge Raad in het orthopedisch schoenmakerarrest aan te sluiten bij de gezichtspunten zoals die door het U.S. Supreme Court zijn geformuleerd in de zaak Daubert. De Hoge Raad geeft in dit arrest aan dat de rechter die met deskundigenbewijs wordt geconfronteerd zich rekenschap moet geven of de deskundigheid van de deskundige zich tot het desbetreffende onderzoek uitstrekt en zo ja, volgens welke methode de deskundige het onderzoek heeft uitgevoerd. Verder moet de deskundige aangeven waarom hij deze methode betrouwbaar acht en in hoeverre hij in staat is deze methode vakkundig toe te passen. Wel moet voor ogen worden gehouden dat het in Daubert gaat om een vorm van input-controle, waarbij de selectie van het deskundigenbewijs aan de poort plaats vindt. In het Nederlandse recht kan eerder worden gesproken van output-controle. De verklaring van een deskundige kan als bewijsmiddel een rol spelen in de bewijsbeslissing. Het gebruik van de verklaring van een deskundige als zodanig kan gemotiveerd worden in de uitspraak.2 Betrouwbaarheid van bewijs is niet zozeer een overweging bij de vraag of het bewijs kan worden toegelaten, maar speelt vooral een rol bij het bepalen van de waarde die er aan moet worden gehecht.3