8.5.3 Conclusie remedies

In het civiele recht staat nakoming van overeenkomsten en toezeggingen voorop. Indien een overheid toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van haar contractuele afspraken of eenzijdige toezeggingen, moet zij – indien zij op grond van de rechtsmachtverdeling niet tot nakoming kan worden gedwongen – op grond van wanprestatie en in de praktijk ook onrechtmatige daad de schade vergoeden die haar wederpartij door die tekortkoming lijdt.1 Deze schadevergoedingsplicht bestaat ongeacht een succesvol beroep door de overheid op artikel 6:2 BW, artikel 6:248 BW of artikel 6:258 BW.

Ik heb betoogd dat indien eenzijdige, gerichte toezeggingen niet worden nagekomen, deze vertrouwensschending – gelet op het karakter van rechtshandeling van die toezegging – als een wanprestatie zou moeten worden gekwalificeerd en niet als een onrechtmatige daad. Voor de omvang van de schade maakt de rechter namelijk een vergelijking tussen de huidige – werkelijke – situatie en de hypothetische situatie dat de overheid haar verplichtingen was nagekomen. Sprake is van vergoeding van het positieve contractsbelang. De vergoeding van het positief belang bij niet-nakoming van toezeggingen vloeit mijns inziens voort uit het rechtshandelingkarakter van die overheidsuitlating. Die vergoeding sluit bovendien aan bij de algemene analoge toepassing van regels voor overeenkomsten op gerichte, eenzijdige toezeggingen en het feit dat in de rechtspraak over de niet-nakoming van toezeggingen geen aansluiting wordt gezocht bij de vereisten voor aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad.