5.2.4 Subsidiariteit en evenredigheid

Volgens de wetgever houdt de derde kwaliteitseis onder meer het volgende in.1 Een fundamentele eis bij overheidsoptreden, gebaseerd op het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheids- of proportionaliteitsbeginsel, is dat de overheid niet onnodig vergaand ingrijpt in de samenleving. Beide beginselen zijn relevant bij zowel de beoordeling of wetgevend ingrijpen door de overheid gerechtvaardigd is als bij de nadere inhoud van een eventueel tot stand gekomen regeling. Het subsidiariteitsbeginsel2 betekent dat waar mogelijk verantwoordelijkheden bij decentrale overheden en maatschappelijke organisaties moeten worden gelaten of gelegd. De centrale overheid moet zich zoveel als mogelijk beperken tot (i) het scheppen van noodzakelijke randvoorwaarden, (ii) het stellen van minimumeisen, (iii) het ondersteunen van maatschappelijk processen door het verzekeren van institutionele en materiële voorwaarden en (iv) het waken tegen ongewenste en ontoereikende resultaten. De wetgever moet ‘op creatieve wijze’ ruimte laten voor zelfregulerend vermogen van burgers en maatschappelijke organisaties. Het evenredigheidsbeginsel stelt daarnaast als eis dat een redelijke verhouding bestaat tussen de baten en lasten die uit de regeling kunnen voortvloeien.