Nemo tenetur in belastingzaken (FM nr. 150) 2017/17.8.2.3:17.8.2.3 HR 18 januari 2008, nr. 41 832; geheven belasting is boetegrondslag

Nemo tenetur in belastingzaken (FM nr. 150) 2017/17.8.2.3

17.8.2.3 HR 18 januari 2008, nr. 41 832; geheven belasting is boetegrondslag

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In de uitspraak van 18 januari 2008, nr. 41 832, speelt art. 6 EVRM geen rol. Wel geeft de belastingkamer van de HR verder inzicht in de toelaatbaarheid van de omkering van de bewijslast voor de boeteoplegging. De in geschil zijnde boete was vastgesteld als een percentage van de belasting die was bepaald met toepassing van de omkering van de bewijslast. Ook dan moet ervan uit worden gegaan, dat de grondslag voor de boete de feitelijk geheven belasting is. Dit ontslaat de rechter niet van de verplichting om te beoordelen of de boete in de gegeven omstandigheden een passende en geboden sanctie is voor de begane overtreding. Tot de omstandigheden van het geval behoort ook de wijze waarop de hoogte van de verschuldigde belasting is komen vast te staan, waaronder de toepassing van de omkering van de bewijslast.1

Opzet of grove schuld moet volgens de normale bewijsregels worden bewezen

Zie in dit verband Langereis die in zijn noot onder het kort nadien gewezen arrest van 6 juni 2008, nr. 43 178, opmerkt dat het voor de hand ligt dat de rechter bij de beoordeling of een boete passend en geboden is, zal aanknopen bij de boete die tot stand zou zijn gekomen indien er geen omkering van de bewijslast zou zijn toegepast, namelijk een belastingbedrag waarbij de inspecteur de belastende elementen aannemelijk dient te maken. Hiermee wordt ook aangesloten bij de bepaling van de boete wanneer art. 6 EVRM eraan in de weg zou staan om de geheven belasting als boetegrondslag te gebruiken.2

Doorwerking in de boetegrondslagbepaling

Dit laatste is niet waarschijnlijk. Omdat nemo tenetur niet betrekking heeft op de strafmaat – die staat geheel los van de schuldvraag3 –, is de doorwerking van de omkering naar de boetegrondslag op zichzelf niet problematisch. Bovendien dient de rechter bij de beoordeling of een door de inspecteur opgelegde boete passend en geboden is, zoals gezegd rekening te houden met de wijze waarop de hoogte van de verschuldigde belasting is komen vast te staan, waaronder de toepassing van de omkering van de bewijslast.4

HR 15 april 2011, nr. 09/03075

Ik wijs nog op de uitspraak van 15 april 2011, nr. 09/03075, een KBLux-zaak betreffende de aanvaardbaarheid modelmatige berekening van inkomsten uit vermogen. Daarin bevestigt de belastingkamer van de HR dat de inspecteur volgens de normale bewijsregels moet bewijzen dat per (onjuiste en/of onvolledige) belastingaangifte sprake is van opzet of grove schuld bij het doen van die aangifte.5

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.