4.3.4 Maatstaf voor aansprakelijkheid

Ten slotte de maatstaf voor aansprakelijkheid bij het aanspreken van oneigenlijke (mede)beleidsbepalers. In de hiervoor besproken casus werd de insolventieadviseur niet als (mede)beleidsbepaler aangemerkt, maar was hij toch aansprakelijk jegens de gezamenlijke schuldeisers van de vennootschappen ten aanzien waarvan hij ‘slechts’ opdrachtnemer was. Zijn invloed op het beleid van de vennootschappen was weliswaar een belangrijk element om tot aansprakelijkheid te concluderen, maar een gelijkstelling met de formele bestuurders was niet vereist. Evenmin werd zijn aansprakelijkheid beoordeeld aan de hand van de maatstaven die gelden bij bestuurdersaansprakelijkheid. Inzet van de procedure en grondslag voor de veroordeling tot schadevergoeding was een ‘gewone’ onrechtmatige daad. Of sprake was van een onrechtmatige daad werd beantwoord aan de hand van de concrete omstandigheden van het geval, waarbij dit begrip een nadere invulling kreeg door de aard van de opdracht en de persoon van de opdrachtnemer. Dat past in mijn betoog dat een kwalificatie als (mede)beleidsbepaler voor aansprakelijkheid op zichzelf niet is vereist.

De vraag is nu welke maatstaf dient te worden gehanteerd, wanneer men op grond van onrechtmatige daad een (rechts)persoon aanspreekt die men als (mede)beleidsbepaler pleegt aan te duiden. Hierboven stipte ik al aan dat in toenemende mate de ‘ernstig verwijt’-maatstaf wordt gehanteerd. De gedachte is daarbij kennelijk dat de (mede)beleidsbepaler is gelijk te stellen aan de formele bestuurder en dus vanwege zijn handelwijze bij zijn taakvervulling in die hoedanigheid wordt aangesproken. Daarom dient de maatstaf bij de beoordeling van de aansprakelijkheid van een (mede)beleidsbepaler, dezelfde te zijn als de maatstaf die geldt voor bestuurders.1 Eerder heb ik betoogd dat voor de toepassing van deze maatstaf ten aanzien van een (mede)beleidsbepaler een rechtvaardiging ontbreekt, terwijl het evenmin strookt met de uitgangspunten van ons aansprakelijkheidsrecht.2 Hierna zal ik eerst kort stilstaan bij de uitgangspunten voor de aansprakelijkheid van bestuurders op grond van artikel 6:162 BW. Vervolgens zal ik mijn eerdere betoog nader belichten.