1.6.4 Stap II: Doel van de rechtsvergelijking

De onderzoeksvraag is helder en afgebakend en bevat een element van rechtsvergelijking tussen Nederland en Duitsland. Kokkini-Iatridou meent dat het wijs is om al in deze fase van het onderzoek duidelijk te maken wat het doel van die rechtsvergelijking zal zijn. Het algemene doel van rechtsvergelijking is de vermeerdering van kennis, die kan worden gebruikt ter verhoging van de kwaliteit van het eigen rechtssysteem.1 Dit wordt toegespitst op wat als de voornaamste taak van rechtsvergelijking wordt beschouwd, te weten het leveren van input voor ‘policy formulation’. Daaronder wordt verstaan het formuleren van richtlijnen voor het voeren van wetgevend beleid.2 Rechtsvergelijking en beleid komen hier bij elkaar, maar dat leidt in mijn beleving tot een wat algemene doelstelling. Uit de beleidsleer zijn aanwijzingen te halen hoe het doel van de rechtsvergelijking concreter kan worden gemaakt.

Borghouts-van de Pas staat uitgebreid stil bij de theorie van ‘policy learning’ en ‘policy transfer’ bij vergelijking van landen.3 De taak om voor beleid in het eigen land input te halen uit het systeem van een ander land, is nog niet zo eenvoudig. Het gevaar bestaat dat beleid dat past binnen één rechtssysteem wordt toegepast in een ander rechtssysteem, dat zich daar helemaal niet voor leent. Zij pleit er voor de input vooral te zien als het leren van lessen van beleid in andere landen. Dat leren van lessen (policy learning) wordt gevolgd door wat wordt gedaan met die lessen (policy transfer). Daar is een link te leggen met doelstellingen. Zij onderscheidt zeven toepassingen:4

Bij het bepalen van mijn doel voor rechtsvergelijking is deze theorie behulpzaam. Ik streef niet naar (foto)kopieën of slechte imitaties, maar naar synthese of inspiratie. Synthese is het combineren van elementen van vergelijkbaar beleid in verschillende landen op een onderscheidende manier of het mengen van buitenlandse voorbeelden met elementen van bestaand beleid. Inspiratie gaat er van uit dat een buitenlands voorbeeld een startpunt kan zijn voor aanpassingen van het eigen beleid.5 Ik wil beschrijven welke elementen er in Duitse wet- en regelgeving rond re-integratie bij arbeidsongeschiktheid te vinden zijn. Daarna wil ik bezien óf en hoe dat kan inspireren bij of te combineren is met de Nederlandse inrichting van re-integratie om in Nederland rekening te houden met flexicuritydoelen.