8.7.3 Kritiek Duitse literatuur

De Duitse literatuur is kritisch over het ontslagstelsel. Duidelijk komt naar voren dat het ontslagsysteem op het punt van het snel bieden van rechtszekerheid niet voldoet. Men meent dat ondanks de in het verleden door de Duitse wetgever ondernomen pogingen om de afwikkeling van het Kündigungsschutzprozess te versnellen en rechtszekerder te maken, de procedures nog steeds onredelijk lange periodes van onzekerheid over het voortbestaan van de arbeidsovereenkomst met zich brengen.1 Het Kündigungsrecht werkt om die reden praktisch gezien niet en wordt als irrationeel beschouwd.2 Er heerst voor partijen een grote mate van rechtsonzekerheid, mede vanwege de vele vage normen en de bij iedere opzegging noodzakelijke belangenafweging, waardoor de uitkomst van een Kündigungsschutzprozess moeilijk te voorspellen is.3 Voornamelijk voor de werkgever wordt dit als problematisch ervaren. Hij moet er rekening mee houden dat een werknemer een Kündigungsschutzprozess start – in paragraaf 8.6.1 zagen we dat dit veelvuldig voorkomt4 – en dat mogelijk na drie instanties wordt vastgesteld dat de opzegging sociaal onrechtvaardig en daarmee nietig is. Dit brengt voor de werkgever het aanzienlijke risico mee met terugwerkende kracht over een periode van twee, drie of zelfs vijf jaar5 het loon aan de werknemer te moeten betalen en de werknemer weder tewerk te stellen.6 Het maken van een personeelsplanning is door deze onzekerheid lastig voor de werkgever.7 Dit maakt een Kündigungsschutzprozess, in het bijzonder voor kleinere en middelgrote bedrijven, zeer belastend en in het ergste geval zelfs bedreigend voor het voortbestaan van de onderneming.8 Het is dan ook niet voor niets dat men spreekt over het Schreckgespenst (schrikbeeld) van het Kündigungsschutzprozess.9 Het wordt als een probleem ervaren dat het Duitse ontslagsysteem geen snelle en zekere mogelijkheid biedt voor het eenzijdig beëindigen van de arbeidsovereenkomst, eventueel onder toekenning van een vergoeding.10

De relatief korte beroepstermijn van § 4 KSchG helpt op dit punt niet verder. Deze korte termijn is slechts in staat snel duidelijkheid te verschaffen aan de werkgever over de vraag of de werknemer de opzegging accepteert of niet. Start de werknemer echter binnen de beroepstermijn een Kündigungsschutzprozess dan bestaat gedurende geruime tijd onzekerheid over de vraag of de opzegging geldig was of niet.11