8.6 Conclusie

In dit hoofdstuk is gebleken dat de Nederlandse rechter in meer recente rechtspraak een benadering heeft toegepast waarbij hij een inhoudelijke beoordeling achterwege heeft gelaten. De rechter wijst de vorderingen dan zonder inhoudelijke beoordeling af, zonder zich formeel onbevoegd of eisers niet-ontvankelijk in hun vorderingen te verklaren. Concreet gaat de Nederlandse rechter daartoe over wanneer een inhoudelijke beoordeling het politieke besluitvormingsproces zou doorkruisen. Dat is het geval wanneer dit proces op het moment waarop de rechter zich over het geschil buigt nog gaande is en nog niet heeft geresulteerd in wetgeving. Deze benadering is in meer recente rechtspraak op de voorgrond getreden, komt neer op een materiële of verkapte onbevoegdverklaring, en heeft daarmee een met een political question-doctrine vergelijkbare werking. De Amerikaanse federale rechter zou in deze geschillen echter geen political question aanwezig achten.