3.5 Staatscommissies voor middelbaar en hoger onderwijs 1828-1829

Na de mogelijkheid vanaf 1826 om industriescholen op te richten1, is het doel van middelbaar onderwijs, volgens de Staatscommissie-Reorganisatie hooger onderwijs in 1828, ‘het verkrijgen van kundigheden voor hen, die in de bedrijven werken zonder de noodzaak om wetenschappelijke kennis te bezitten en geen eigenlijk gezegd geleerd onderwijs behoeven’.2 De Staatscommissie is gevraagd de vakken aan te wijzen die op het gymnasium naast de klassieke talen, wiskunde, aardrijkskunde en geschiedenis nodig zijn. De commisie acht voor de beschaafde burger de kundigheden van het lager onderwijs3 en wetskennis vereist.4 Vaderlandsche geschiedenis dient verplicht te zijn.5

De in 1829 ingestelde Staatscommissie-Van Ursel6 omschrijft als doel van middelbaar onderwijs ‘het mededelen van nuttige kundigheden aan hen die zich bestemmen tot handel en nijverheid’.7 Na de drie in korte tijd ingestelde Staatscommissies zou men de instelling van één breed samengestelde Staatscommissie vermoeden, zoals de Staatscommissie-Van Swinden (1808). Die blijft evenwel uit. In 1829 verschijnt een - reeds in 1830 ingetrokken - daartoe strekkend ontwerp met een verwijzing naar middelbaar onderwijs, zoals in de Grondwetten van 1814 en 1815 vermeld.8