Fiscale geheimhoudingsplicht: art. 67 AWR ontrafeld (FM nr. 168) 2021/3.3.3.2:3.3.3.2 Bij de uitvoering van de belastingwet ingeschakelde deskundige derden

Fiscale geheimhoudingsplicht: art. 67 AWR ontrafeld (FM nr. 168) 2021/3.3.3.2

3.3.3.2 Bij de uitvoering van de belastingwet ingeschakelde deskundige derden

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In nagenoeg alle onderzochte geheimhoudingsbepalingen van het pre-AWR-tijdperk is vanaf de Wet IB 1914 een apart artikellid gewijd aan de niet-ambtelijke deskundigen.1 Zonder deze specifieke toevoeging zouden zij niet als onderworpen subject kunnen worden aangemerkt. In de AWR is de niet-ambtelijke deskundige zonder nadere toelichting niet meer apart genoemd.2 In de Leidraad AWR (1962) kwam de niet-ambtelijke deskundige nog wel nadrukkelijk aan bod.3 Onder het in art. 67, eerste lid, AWR opgenomen begrip ‘in verband met enige werkzaamheid’ dienen derhalve ook de werkzaamheden van de (niet-ambtelijke) deskundigen te worden geschaard.4 Wat moet worden verstaan onder een deskundige derde is niet uitputtend gedefinieerd; het kan gaan om een externe taxateur die door de inspecteur wordt ingeschakeld, een externe, fiscale mediator die bemiddeld, maar ook om een tolk of een deskundige die door de belastingrechter wordt benoemd.5

Vanuit de optiek van de fiscale geheimhouding zal de amicus curiae eveneens als deskundige kunnen worden aangemerkt.6 Deze figuur houdt in dat, kort gezegd, ook anderen dan de bij een rechtszaak betrokken partijen de gelegenheid kunnen krijgen om in die zaak een inbreng te leveren (meedenken).7 Aan het HvJ EU en het EHRM kunnen door de Nederlandse belastingrechter prejudiciële vragen worden gesteld.8 Ingeval er geen verplichting maar een bevoegdheid bestaat om prejudiciële vragen te stellen zouden het HvJ EU en het EHRM waarschijnlijk aangemerkt moeten worden als een door de belastingrechter ingeschakelde (buitenlandse) deskundige.9 Dit lijkt vergelijkbaar met de situatie waarin de belastingrechter in eerste aanleg of in hoger beroep prejudiciële vragen stelt aan de Hoge Raad.10 In die situatie dient de Hoge Raad – net als de verwijzende belastingrechter – echter al aangemerkt te worden als onderworpen subject van de eerste categorie.11

Vooruitlopend op de beoordeling in Hoofdstuk 7 van de beoogd onderworpen subjecten is het nog van belang om te benadrukken dat het er bij deze tweede categorie van onderworpen subjecten steeds om gaat dat zij worden ingeschakeld door een onderworpen subject uit de eerste categorie ten behoeve van de uitvoering van de belastingwet door laatstgenoemde.12 Hierbij maakt het niet uit of het nu wordt geformuleerd als: raadplegen, betrokken, ingeschakeld of met een werkzaamheid worden belast. Belasting-, administratie- en inhoudingsplichtigen en derden die zijn onderworpen aan de verplichtingen die voortvloeien uit de belastingwet hebben, anders dan een in te schakelen deskundige derde, niet de vrijheid om straffeloos medewerking te weigeren. Een taxateur, een materiedeskundige of een tolk kan, zonder dreiging van strafrechtelijke sancties, weigeren een opdracht te aanvaarden.13 Krans e.a. stellen dat door het aanvaarden van zijn opdracht de adviseur zich tot het verlengstuk van de overheid maakt.14

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.