3.6.1 Franse scholen: geen Staatsinrigting van Nederland

Intussen maken de Franse scholen een gestage groei door.1 Vanaf de stichting vormen Frans, Duits, Engels, handelsterminologie en -correspondentie, dubbel (Italiaans) boekhouden, commerciële kundigheden en koopmansrekenen het curriculum.2 Staatsinrigting van Nederland is niet vastgelegd.3 De Franse scholen zijn aanvankelijk vergelijkbaar met het lager handelsonderwijs.4 Ze vallen onder de werking van de LO-Wet. Op grond van de LO-wet van 1857 is tot 1863 lager onderwijs uit te breiden met één (ulo), twee of drie jaar (mulo).5

Ondanks de verbreding met vakken en de verlenging van de schoolduur laten de voorstanders van de staatsburgerlijke vorming regelmatig van zich horen. Ze blijven erkenning eisen van het streven naar meer staats- en maatschappijgericht onderwijs. Hierover schrijft Hendrik Suringar in 1820 in opdracht van de Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen het advies Staatsburgerlijke vorming tot regeling ervan in het lager en middelbaar onderwijs.6 Het nodige steigerwerk voor staatsburgerlijke vorming is hiermee verricht. Pedagoog Brugsma stelt in 1835 voor om het onderwijs in de (zaakvakken) realia, waaronder staatsinrichting, op de volksschool wereldkunde te noemen.7 Later hebben wereldoriëntatie en oriëntatie op jezelf en de wereld in de Wbo (1985) en de Wpo (1998) ingang gevonden.8