6.6.9 Conclusie gewenst belastingregime voor het MKB en de vrije beroepsbeoefenaren

De huidige fiscale regelgeving in Nederland over de heffing van ondernemingswinsten wordt gekenmerkt door diversiteit. Er is geen sprake van één winstbelastingsysteem dat van toepassing is op alle denkbare rechtsvormen van ondernemingen die winst maken. Het winstbelastingsysteem is juist opgebouwd uit verschillende belastingswetten ieder met een eigen tariefstructuur, grondslagbepaling en heffingswijze.1 Ondernemers kunnen zelf in belangrijke mate bepalen op basis van welke fiscale wetten en regels zij belast willen worden. Richtinggevend daarbij is de gekozen rechtsvorrn.2

Afhankelijk van de hoogte van de winst zal er bij de Nederlandse vennootschappen een voorkeur zijn voor de personenvennootschapsvorm of een kapitaalvennootschapsvorm. Voor kleine ondernemingen en samenwerkingsvormen waarbij de winst gering is, zal de voorkeur naar alle waarschijnlijkheid uitgaan naar de personenvennootschapsvorm. Voor een natuurlijk persoon is de BV pas aantrekkelijk bij hoge winsten. Aan het beperken van de aansprakelijkheid door middel van een BV kan voor een natuurlijke persoon dan ook een stevig fiscal prijskaartje hangen.3 Daarbij komt dat de aansprakelijkheid ondanks de rechtsvorm toch kan bestaan vanwege de persoonlijke aard van de activiteit en daarmee samenhangende persoonlijke verantwoordelijkheid voor het handelen. Ook vanuit fiscaal oogpunt zou het daarom gewenst kunnen zijn een tussenvorm te introduceren, waarbij de civielrechtelijke aansprakelijkheid is beperkt en tegelijkertijd fiscale transparantie bestaat. Deze combinatie van beperkte aansprakelijkheid en fiscale transparantie kan op twee manieren bereikt worden. Enerzijds zou de fiscale wetgever ertoe kunnen overgaan door een rechtsvormneutrale ondernemingswinstbelasting of een optiestelsel, gelijkend op het Amerikaanse check-the-box systeem, te introduceren. Anderzijds zou de civiele wetgever een Nederlandse LLP-vorm kunnen introduceren die als transparante entiteit wordt aangemerkt. Het optiestelsel biedt de grootste flexibiliteit en stelt vennootschappen instaat te groeien zonder dat van rechtsvorm gewisseld moet worden omdat de grootte van de winst aanleiding geeft tot een andere gewenste belastingheffing. In de praktijk heerst de vrees dat er weinig te verwachten is van de fiscale wetgever.4 De introductie van een optiestelsel of een rechtsvormneutrale ondernemingswinstbelasting zal waarschijnlijk niet op korte termijn plaatsvinden. De vraag of de voornoemde combinatie fiscaal mogelijk zou zijn binnen de huidige fiscale regeling via een openbare vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, dus zonder het introduceren van een optiestelsel of een rechtsvormneutrale ondernemingswinstbelasting, onderzoek ik in hoofdstuk 7.