17.2 Procedure bij de burgerlijke rechter

Ik begin met de gevallen waarin de mogelijkheid openstaat om door de overheid veroorzaakte schade te verhalen via een procedure bij de burgerlijke rechter. In deze zaken rust er op de overheid geen geschreven of ongeschreven verplichting om een onafhankelijke deskundige in te schakelen die moet adviseren over de beantwoording van de vraag, of en zo ja in hoeverre de overheid in het betreffende geval gehouden is tot schadevergoeding. Het is in beginsel aan de eisende partij om zijn vordering deugdelijk te onderbouwen, zo nodig met behulp van een advies van een (partij)deskundige waarvan de kosten in beginsel voor zijn rekening komen. Of hij de kosten daarvan (ten dele) vergoed krijgt is onder meer afhankelijk van de uitkomst van de procedure en of deze kosten kunnen worden aangemerkt als proceskosten, waarvoor voorzien is in een forfaitaire vergoeding, of dat deze kunnen worden gekwalificeerd als op grond van artikel 6:96 BW voor vergoeding in aanmerking komende kosten.1

Er bestaat wel een mogelijkheid om een onafhankelijke deskundige in te schakelen, maar dat is aan de rechter, na overleg met partijen. De rechter is vrij om al dan niet een deskundigenbericht te bevelen.2 Hij bepaalt onder meer of een deskundige wordt ingeschakeld, welke deskundige wordt ingeschakeld, hoe de opdracht van de deskundige luidt en de vorm waarin de rechter wordt voorgelicht.3 De kosten van een door de (burgerlijke) rechter ingewonnen deskundigenadvies komen in beginsel voor rekening van de procespartij die in het ongelijk wordt gesteld.4 In een procedure voor de burgerlijke rechter loopt de burger die schadevergoeding vordert dus niet alleen het risico dat hij de kosten van zijn eigen – verplichte – rechtsbijstand moet betalen, dat hij de kosten van zijn eventuele eigen partijdeskundige moet betalen, dat hij in de – forfaitair vast te stellen – proceskosten van de wederpartij worden veroordeeld, maar dat hij ook nog wordt veroordeeld in de kosten van de door de rechter ingeschakelde onafhankelijke deskundige.