17.3 Verzoekschriftprocedure bij de bestuursrechter

Hoe is de situatie indien de benadeelde burger via een bestuursrechtelijke procedure poogt zijn door een fout van de overheid veroorzaakte schade te verhalen? In titel 8.4 van de Awb is geregeld dat een belanghebbende de bestuursrechter kan verzoeken een bestuursorgaan te veroordelen tot vergoeding van schade die de belanghebbende lijdt als gevolg van een onrechtmatig besluit, of van enige andere handelingen. Deze wettelijke regeling bevat geen bijzondere regeling voor het inschakelen van een onafhankelijke deskundige door de bestuursrechter, of door het bestuursorgaan.

Artikel 8:90 lid 2 Awb schrijft voor dat de belanghebbende, voordat hij zich met een verzoek tot de bestuursrechter wendt, het betrokken bestuursorgaan schriftelijk om vergoeding van schade moet vragen. Er is niets geregeld over de voorbereiding van de door het bestuursorgaan op deze vraag te nemen beslissing. Meer in het bijzonder is niet geregeld dat het bestuursorgaan voordat het beslist advies moet inwinnen van een onafhankelijke deskundige die voor rekening van het bestuur, in beginsel een integraal advies dient te geven over de beantwoording van de vraag, of en zo ja in hoeverre de aanvrager recht heeft op schadevergoeding.

Het is in deze verzoekschriftprocedure, evenals in het burgerlijk procesrecht, aan de rechter om zo nodig een onafhankelijke deskundige in te schakelen.

Wat de kosten van advisering betreft is er een opmerkelijk verschil met de procedure bij de burgerlijke rechter. De kosten van een door de bestuursrechter opgeroepen deskundige en die van deskundigen die een onderzoek als bedoeld in artikel 8:47 lid 1 Awb hebben ingesteld en daarvan schriftelijk verslag hebben uitgebracht komen ten laste van het Rijk (en dus niet ten laste van een of meer partijen).1 De wet bevat geen regeling die voorziet in de mogelijkheid van verhaal van deze kosten op het verwerend bestuursorgaan, of op een van de andere partijen. Artikel 8:75 Awb voorziet immers, voor zover hier van belang, enkel in een exclusieve bevoegdheid van de bestuursrechter om een partij te veroordelen in de kosten die een andere partij in verband met de behandeling van het beroep bij de bestuursrechter redelijkerwijs heeft moeten maken. De bestuursrechter is geen ʻandere partijʼ als bedoeld in artikel 8:75 Awb.