VI.4.3.4 Vertrouwen op informatie

Kwalitatief goede informatie is cruciaal voor effectief toezicht. Het toezicht van de niet-uitvoerende bestuurders staat of valt met de kwaliteit van de informatie waarover zij beschikken.1 Het is evenwel de vraag hoe de niet-uitvoerende bestuurders kunnen weten of de informatie waarover zij beschikken juist en volledig is. Mogen zij daar zonder meer van uitgaan?2

In een one tier board worden de taken verdeeld over de uitvoerende en de niet-uitvoerende bestuurders. Dumoulin wijst er terecht op dat hierdoor aanzienlijke verschillen tussen de bestuurders kunnen ontstaan, zowel qua ervaring en deskundigheid als wat betreft hun betrokkenheid bij en informatie over de verdeelde taken.3 Een uitvoerend bestuurder heeft uit hoofde van zijn functie uiteraard meer kennis en informatie over aangelegenheden die tot zijn takenpakket behoren dan de andere bestuurders.4 Hetzelfde geldt voor de niet-uitvoerende bestuurders die deel uitmaken van een commissie.5 Is bij of krachtens de statuten bepaald dat bestuurders ‘op eigen houtje’ kunnen besluiten omtrent zaken die tot hun taak behoren, dan is de kennis- en informatievoorsprong mogelijk nog groter.

Tegen deze achtergrond ligt het in de rede dat de niet-uitvoerende bestuurder in beginsel mag afgaan op de informatie die hij ontvangt van een medebestuurder die vanwege zijn specialistische kennis met een bepaalde taak is belast.6 Hij behoeft de informatie niet steeds actief te controleren dan wel te laten verifiëren door een externe deskundige. Dat zou immers de voordelen van de taakverdeling tenietdoen.7 Het vertrouwen mag uiteraard niet blind zijn. De niet-uitvoerende bestuurder behoort de verstrekte informatie steeds aan een kritische blik te onderwerpen.8

Mijn opvatting vindt steun in de wetsgeschiedenis. Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel Wet bestuur en toezicht merkte de minister op dat de niet-uitvoerende bestuurder die geen lid is van de auditcommissie zich tot op zekere hoogte mag laten leiden door de bevindingen van deze commissie.9 Tot op welke hoogte de niet-uitvoerende bestuurder mag vertrouwen op informatie van een medebestuurder, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Cultuur speelt hierbij volgens Vletter-van Dort een belangrijke rol.10 Ook de feitelijke en normatieve wetenschap van de niet-uitvoerende bestuurder is mijns inziens van belang.

Tegen deze achtergrond acht ik het aannemelijk dat de niet-uitvoerende bestuurders mogen vertrouwen op de juistheid en volledigheid van de verstrekte informatie, tenzij zij signalen ontvangen die blijk geven van het tegendeel.14 In dat geval moeten de niet-uitvoerende bestuurders een tandje bij zetten.15

Ik ben het met Vletter-van Dort eens dat de vraag waar gerechtvaardigd vertrouwen eindigt en gezond wantrouwen begint, niet eenduidig te beantwoorden is. Het vinden van de juiste balans is “een duivels dilemma”.16 De vraag of de niet-uitvoerende bestuurder gerechtvaardigd heeft vertrouwd op informatie die hij van een medebestuurder ontving, zal vaak pas achteraf opdoemen in een enquête- of aansprakelijkheidsprocedure. Ik kom hier in § VII.3.2.5.c op terug.