15.3.3 Toegang tot een onafhankelijke en onpartijdige rechter

Het recht op behandeling door een onafhankelijke en onpartijdige rechter is een ‘constituent element’ van de fair hearing van art. 6 EVRM, dat met zoveel woorden is omschreven in lid 1 van dat artikel.1 De onbelemmerde toegang tot die rechter is daarvan een apart te onderscheiden aspect. Het recht op toegang tot de rechter is niet absoluut en mag onder voorwaarden worden beperkt, maar niet zodanig ‘that the very essence of the right is impaired’. De eventuele beperkingen moeten bovendien een legitiem doel dienen en mogen niet onevenredig zijn.2 Uiteindelijk gaat het erom dat de boeteling zijn zaak kan voorleggen aan een rechter die zijn zaak op alle feitelijke en juridische merites kan beoordelen.3 Hierbij is nog van belang dat dit recht de boeteling zelf persoonlijk toekomt. In gevallen waarin de boeteling in staat van faillissement is verklaard, heeft de curator daarom niet de bevoegdheid om de procedure van de failliete boeteling tegen een aan hem opgelegde fiscale bestuurlijke boete over te nemen.4 Die bevoegdheid heeft de curator wél als het om een belastingaanslag gaat.5 Het voorgaande betekent dat de failliete boeteling steeds in zijn beroep bij de belastingrechter moet worden ontvangen, ook al kan de procedure tegen de daarmee samenhangende belastingaanslag alleen door de curator worden gevoerd.6

In het vervolg van paragraaf 15.3 ga ik in op een aantal processuele aspecten van het bewijsrecht, die op gespannen voet kunnen staan met het recht op toegang tot de rechter.